IMG_3158Ως Έλληνας χωρίς δικαίωμα ψήφου, θα ήθελα να απευθύνω μια έκκληση στον Ελληνικό λαό.

Εδώ υπό τη σκιά του Γλαύκου Κληρίδη, ο οποίος μαζί με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή είναι οι 2 ηγέτες που πέτυχαν ενάντια σε κάθε πρόβλεψη να εντάξουν τις χώρες μας στο επίκεντρο του σύγχρονου κόσμου, θα παρακαλούσα κάθε Έλληνα και κάθε Ελληνίδα πολίτη της Ελληνικής Δημοκρατίας να προσμετρήσει στην απόφαση του όχι μόνο την οικονομική, αλλά και την εθνική και γεωστρατηγική σημασία της.

Κι αυτό γιατί τα όποια δραματικά σημερινά προβλήματα είναι με σκληρή δουλειά ανατρέψιμα. Μια έξοδος από την Ευρώπη όμως θα είναι μη ανατρέψιμη. Οι επιπτώσεις της θα είναι τεράστιες για όλο τον Ελληνισμό, είτε στην μητροπολιτική Ελλάδα, είτε οπουδήποτε αλλού στον κόσμο.

Και όμως έχουμε, ως Ελληνισμός, τρομερές δυνατότητες και προοπτικές. Μόνο και μόνο το ρευστό και ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον στην ευρύτερη περιοχή μας, δημιουργεί ευκαιρίες εθνικές, στρατηγικές και οικονομικές για όλο τον Ελληνισμό.

Αυτές τις ευκαιρίες, που ειρήσθω εν παρόδω μπορούν να δώσουν στην Ελλάδα προστιθέμενη αξία και να βελτιώσουν το βιωτικό επίπεδο του κάθε Έλληνα, δεν θα μπορέσουμε ποτέ να εκμεταλλευθούμε με την Ελλάδα να μετατρέπεται σε τριτοκοσμική χώρα.

Είναι πολλές οι φορές στη μακρά ιστορία του Ελληνισμού που το συναίσθημα και το θυμικό της στιγμής οδήγησαν τον Ελληνισμό σε αποφάσεις που καταδίκαζαν τη λογική. Αυτές τις διδαχθήκαμε στο σχολείο ως παραδείγματα προς αποφυγή. Είναι καιρός και στην πράξη να τα αποφεύγουμε.

Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε τις εικόνες που εκπέμπονται από την Ελλάδα αυτές τις μέρες ως ντροπή για την Ευρώπη. Και όμως, οι εικόνες αυτές προκλήθηκαν όταν η Ελλάδα – έστω και προσωρινά – αποφάσισε να κόψει τον ομφάλιο λώρο από την Ευρώπη. Αυτή είναι αλήθεια.


«Πατριωτισμός είναι αυτός που πάει το έθνος περήφανα μπροστά και όχι μίζερα πίσω. Πατριώτης είναι αυτός που αναδυκνείει τη χώρα και το έθνος, όπως ακριβώς έκαναν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής και ο Γλαύκος Κληρίδης.»


Και όσο αληθινά και πιεστικά είναι τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Έλληνες πολίτες μετά από έξι χρόνια αναποτελεσματικής αντιμετώπισης της κρίσης, άλλο τόσο αληθινές είναι οι παθογένειες ενός κράτους που όχι μόνο είναι ο μεγαλύτερος εργοδότης, αλλά είναι και ο μεγαλύτερος πελάτης των ιδιωτικών επιχειρήσεων. Αυτό το μοντέλο – για το οποίο ευθύνονται όλες ανεξαίρετα οι Ελληνικές κυβερνήσεις – της παρούσας συμπεριλαμβανομένης – δεν είναι και δεν θα μπορέσει ποτέ να είναι βιώσιμο.

Το κράτος της μεταπολίτευσης έχει αποτύχει. Είναι κλινικά νεκρό. Δεν  εξυπηρέτησε τα συμφέροντα των Ελλήνων. Και ασελγεί στην πλάτη του Ελληνισμού όποιος επιμένει να το διατηρεί στον αναπνευστήρα. Το δημοψήφισμα δίνει την ευκαιρία στους Έλληνες να του δώσουν την χαριστική βολή, μέσα από την νομιμοποίηση της λαϊκής εντολής.

Ένα όχι στο δημοψήφισμα, είναι αναπόφευκτο ότι θα οδηγήσει τη χώρα εκτός ευρωζώνης. Δεν θα μείνει κανείς στην υπόλοιπη ευρώπη να θέλει να συνεχίσει την παλινωδία που κρατάει και το κοινό νόμισμα και την Ευρωπαϊκή Ένωση δέσμιους του Ελληνικού προβλήματος. Θα δικαιωθούν οι φωνές που θέλουν το ευρώ να δυναμώνει ξανά μόνο αν αποκόψει το ελληνικό “καρκίνωμα”. Ούτε η Ελλάδα θα μπορέσει να κρατηθεί στο ευρώ. Θα βγει μόνη της για να θεωρηθούν οι τράπεζες – όσες αντέξουν – ζωντανές και να μπορεί το κράτος να λέει ότι πληρώνει μισθούς και συντάξεις. Κουρεμμένους μισθούς και κουρεμμένες καταθέσεις λόγω της υποτίμησης του νομίσματος.

Η έξοδος από το ευρώ νομοτελειακά θα οδηγήσει σε έξοδο και από την Ευρώπη. Διότι η Ελλάδα θα αναγκαστεί να προστατεύσει όσα προϊόντα παράγει και όλο το συνάλλαγμα που διαθέτει. Θα χρειάζεται να αυξήσει τους φόρους στις εισαγωγές και από τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, καταστρατηγόντας την ελεύθερη διακίνηση ανθρώπων και αγαθών. Αλλά και πολιτικά, δεν θα αντέξει να ακολουθεί την  υπόλοιπη Ευρώπη, τις Ευρωπαϊκές οδηγίες, τους δείκτες. Οι ευρωπαίοι σύμμαχοι θα θεωρούνται οι μεγαλύτεροι εχθροί, ότι και αν κάνουν.

Ένα ναι από την άλλη, μέσα από ξεκάθαρη λαϊκή εντολή, μπορεί να αποτελέσει την απαρχή μιας νέας Ελλάδας. Χωρίς τα πέρα δώθε, χωρίς το κλείσιμο του ματιού στο αμαρτωλό παρελθόν. Με ένα νέο κράτος και ένα νέο πολιτικό σύστημα. Στην πράξη η επανάσταση είναι το ΝΑΙ. Αυτό θα είναι η οριστική καταδίκη των όσων οδήγησαν την Ελλάδα μέχρι εδώ, μηδενός εξαιρουμένου.

Εφόσον οι πολιτικές δυνάμεις της Ελλάδας δεν στάθηκαν για δεκαετίες στο ύψος των περιστάσεων, ας σταθούν οι Έλληνες πολίτες. Να δώσουν το έναυσμα μιας ουσιαστικής νέας αρχής. Αυτής που θέλει την Ελλάδα να στέκει ξανά στα πόδια της και να απελευθερώνει τις απεριόριστες δυνατότητες που έχει.

Να γίνει ο Ελληνισμός το οικονομικό και πολιτικό δόρυ του σύγχρονου κόσμου στην Νοτιοανατολική μεσόγειο. Να γίνουν ξανά οι έλληνες περήφανοι. Να πάψουν να είναι επαίτες. Να πάψει η χώρα να ασχολείται με το πως θα καθυποτάξει κάθε δημιουργική ελπίδα. Να έχουν οι νέοι ευκαιρίες να μεγαλουργήσουν σε μια χώρα του κόσμου. Όχι του τρίτου κόσμου.

Ο πατριωτισμός των Ελλήνων πολιτών αφορά όλους τους Έλληνες, όπου και αν βρίσκονται στην υφήλιο. Και ο πατριωτισμός είναι αυτός που πάει το έθνος περήφανα μπροστά και όχι μίζερα πίσω.  Πατριώτης είναι αυτός που αναδυκνείει τη χώρα και το έθνος, όπως ακριβώς έκαναν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής και ο Γλαύκος Κληρίδης. Όχι αυτός που καταδικάζει τους Έλληνες στην ανέχεια και την Ελλάδα στο παγκόσμιο περιθώριο.

Η Ελλάδα έβαλε πλάτη για να μπει η Κύπρος στην Ευρώπη για να έχουμε ως έθνος δύο φωνές. Ο Ελληνισμός θα ακρωτηριαστεί με την πατρίδα εκτός Ευρώπης.

Το όχι είναι βολικό, καταδικαστικό και εφήμερο. Πατριωτικό, ελπιδοφόρο και επαναστατικό είναι το Ναι. Αυτή είναι η μεγάλη εικόνα. Αυτή είναι η μεγάλη αλήθεια.

Μιχάλης Σοφοκλέους
Εκτελεστικός Διευθυντής Ινστιτούτου Γλαύκος Κληρίδης

Ήρθε η ώρα των υγιών δυνάμεων της Ελλάδας να συνενωθούν. Και κοινωνικών και πολιτικών. Δεν στέκει πια καμιά αιτίαση, καμιά δικαιολογία.

Την Κυριακή αναμετρώνται το συναίσθημα με την λογική. Η υπευθυνότητα με τις σειρήνες μιας ελκυστικής τυφλής επανάστασης. Τα εύκολα όχι με τα δύσκολα να εξηγηθούν ναι.

Το δίλημμα όμως είναι συγκεκριμένο: Ευρωπαϊκή ή τριτοκοσμική Ελλάδα; Η προοπτική της Ευρωπαϊκής Ελλάδας δεν μπορεί την Κυριακή να είναι μόνο μνημόνια και λιτότητες. Ούτε και μπορεί να προτάσσεται αποκλειστικά ο τρόμος της καταστροφής.

Ο κόσμος – δικαίως – νοιώθει ότι καταστροφή θα είναι ούτως ή άλλως. Χρειάζεται λοιπόν το αφήγημα ενός αξιόπιστου καλύτερου αύριο. Πατριωτικού και ελπιδοφόρου. Που για να υπάρξει απαιτείται μεγαλη τόλμη από τις δυνάμεις του δημοκρατικού τόξου. Αλίμονο αν το δίλημμα εξελιχθεί σε Τσίπρα ή Σαμαρά!


«Την ώρα που το ΟΧΙ είναι μη αναστρέψιμο, αλίμονο αν το δίλημμα εξελιχθεί σε Τσίπρα ή Σαμαρά!


Ο λαός δικαιούται να ξέρει από πριν τι προτείνουν οι δυνάμεις του Ναι να γίνει την επόμενη μέρα. Και οφείλουν να έχουν γενναία και τολμηρή πρόταση γι’ αυτό. Πρόταση ανατρεπτική που δεν θα βασίζεται στην επιστροφή ή την δικαίωση της ΝΔ όπως την ξέραμε πρίν. Αυτό θα είναι συνταγή εκλογικής αυτοκτονίας αυτή τη στιγμή. Πρόταση που να υπερβαίνει κόμματα, πρόσωπα, μικροπολιτική και ατζέντες.

Ότι και αν χώρισε στο παρελθόν, αυτή τη στιγμή δεν έχει θέση. Διότι είναι πολύ μικρότερο και ευτελές από το τεράστιο διακύβευμα.

Με την Ελλάδα στην Ευρώπη, όλα θα μπορούν αύριο να διορθωθούν, με το κόστος τους βέβαια. Όλα όμως είναι ανατρέψιμα. Η έξοδος της Ελλάδας από την Ευρώπη, θα είναι μη ανατρέψιμη.

Και την κρισιμότητα θα πρέπει να την αποδείξουμε στις ελάχιστες μέρες με πράξεις υπέρβασης, όλοι όσοι θέλουμε την Ελλάδα να μένει στην Ευρώπη.

IMFΗ Κύπρος πέρασε την 5η, 6η και 7η αξιολόγηση με επιτυχία. Εκταμιεύονται 378 περίπου εκατομμύρια από τους θεσμούς, ξεκινά από βδομάδας το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης που θα μειώσει  περαιτέρω δραματικά το επιτόκιο με το οποίο η Κύπρος δανείζεται, ενώ με την έγκριση του Ευρωκοινοβουλίου την Τετάρτη, η Κύπρος αποκτά πρόσβαση στο αναπτυξιακό πρόγραμμα 315 δις του Γιούνκερ.

Η Κύπρος παρουσίασε την μεγαλύτερη ανάπτυξη στην Ευρώπη το πρώτο τρίμηνο του 2015, βγήκε από την ύφεση, η ανεργία δειλά δειλά άρχισε να μειώνεται, νέα μαγαζιά, επιχειρήσεις, διεθνείς επενδύσεις, δειλά δειλά, ξεμυτίζουν, οι τράπεζες, δειλά δειλά και πάλι, ξεκινούν να δανείζουν, να αναδιαρθρώνουν και να λειτουργούν ως τράπεζες. Ο πρόεδρος είναι πλέον σε θέση να ανακοινώνει αναπτυξιακά έργα εκατοντάδων εκατομμυρίων στις επαρχίες.


«Ανθρώπινη η αμφισβήτηση και οι αντιπαραβολές με την Ελλάδα. Όμως όχι, δεν θα καταδικάσουμε και τη λογική»


Λύθηκαν τα προβλήματα; ΟΧΙ

Τέλειωσε η δυστυχία δεκάδων χιλιάδων Κυπρίων; ΟΧΙ

Μπήκε όμως το υπόβαθρο για να λυθούν τα προβλήματα και να βρει ο κόσμος δουλειά. Ξεκίνησε η αντίστροφή, η θετική πορεία.

Αν η κυβέρνηση μάλιστα δεν λυγίσει στον λαϊκισμό και προχωρήσει στις ριζικές μεταρρυθμίσεις στο κράτος, την υγεία και την τοπική αυτοδιοίκηση, τότε θα έχουμε μια πολύ καλύτερη Κύπρο από πριν και τα πράγματα θα εξελιχθούν ακόμα πιο γρήγορα.

Είναι και φυσιολογική και κατανοητή η γενική αμφισβήτηση και αγανάκτηση από τα όσα έχουν γίνει, αλλά και τα τραγελαφικά που συνεχίζουν να παρουσιάζονται μέσα από  αντιπαραθέσεις των Κυπριακών θεσμών. Ανθρώπινες και οι αντιπαραβολές και οι συγκρίσεις με το τι συμβαίνει με την Ελλάδα, άσχετο αν τα ζητήματα δεν είναι τα ίδια. Ταμείο ούτως ή άλλως, θα γίνει στο τέλος.

Όμως όχι. Επειδή υπάρχει αυτό το σκοταδιστικό κλίμα που θέλει να καταδικάσει την λογική και να την στείλει στο περιθώριο και που θέλει να κρατά τον τόπο στην περιδίνηση της τυφλής αμφισβήτησης, αλλά και επειδή η Ελλάδα δίνει μια διαφορετική μάχη, δεν θα φτάσουμε να κρύβουμε και να ντρεπόμαστε κιόλας επειδή ότι η Κύπρος το γύρισε!

Αντιθέτως, να ζητούμε να προχωρήσουμε πιο γρήγορα και αποφασιστικά πρέπει.

simerini_07062015Μελέτησα κι εγώ το δημοσίευμα της εφημερίδας «Η Σημερινή» και παρακολούθησα τις πολλές συζητήσεις που ακολούθησαν στα κοινωνικά δίκτυα. Χωρίς αμφιβολία το δημοσίευμα και το πρωτοσέλιδο της εφημερίδας δημιουργεί την εντύπωση ότι ένας συμβιβασμός στο Κυπριακό θα έχει ένα υπέρογκο κόστος που η Κυπριακή οικονομία θα είναι αδύνατον να το αντέξει.

Το πρωτοσέλιδο της εφημερίδας αναφέρεται σε ένα λογαριασμό 33 δισεκατομμυρίων για την οικονομία, καθώς και 5 δις για την ανοικοδόμηση της Αμμοχώστου. 38 δις, που παραπέμπουν με ένα αφαιρετικό τρόπο σε τέσσερα ολόκληρα μνημόνια.

Πόσο όμως είναι αυτή η αλήθεια και πόσο σωστή είναι μια τέτοια προσέγγιση; Ασφαλώς και δεν είναι καθόλου.

Δεν είμαι οικονομολόγος, αλλά κάποια πράγματα πολλές φορές τα εξηγεί η λογική. Και αδιαμφισβήτητα υπάρχουν στην προσέγγιση της εφημερίδας δύο θεμελιώδεις εκτροπές της απλής λογικής.

Εκτροπή πρώτη είναι η ανάμειξη του ετήσιου κόστους που θα έχει το κράτος για να λειτουργεί στο διηνεκές, μαζί με τα άμεσα έξοδα που θα απαιτηθούν για την εφαρμογή της λύσης. Εκτροπή που ξεχειλώνεται εντελώς, όταν προστίθενται στον «λογαριασμό» οι επενδύσεις που πρέπει να γίνουν από τον ιδιωτικό τομέα. Μα αυτές εξ’ ορισμού είναι όφελος και όχι κόστος για την οικονομία.


«Καρτερούμε μέρα νύχτα, μια αξιόπιστη οικονομική μελέτη, που θα έχει πλάι πλάι το κόστος και το όφελος»


Εκτροπή δεύτερη, είναι ότι ο «λογαριασμός» αυτός περιλαμβάνει τα έξοδα αλλά καθόλου έσοδα! Ούτε τις επενδύσεις που θα γίνουν μετρά, ούτε την αύξηση του ΑΕΠ, ούτε πόσες νέες θέσεις εργασίας θα δημιουργηθούν, ούτε την αύξηση στον τουρισμό, ούτε τις επιπτώσεις στο ενεργειακό πεδίο και τους υδρογονάνθρακες, ούτε τις συνέργειες που θα προκύψουν με την Τουρκία, τις άμεσες επιπτώσεις στους τομείς του εμπορίου, της ναυτιλίας και των υπηρεσιών. Ούτε καν πρόβλεψη γίνεται για τα αυξημένα έσοδα του κράτους από έμμεσους και άμεσους φόρους που θα προκύψουν από όλη αυτή τη δραστηριότητα!

Έτσι – για παράδειγμα – έχει σχεδόν «πλάκα» ότι το κόστος των 5 δις για την Αμμόχωστο αφορούν «μεικτές επενδύσεις», δηλαδή μαζί κρατικές και ιδιωτικές, αλλά δεν περιλαμβάνει καθόλου μα καθόλου έσοδα. Ακόμη και για τα προφανή δεν έγινε αυτός ο υπολογισμός, δημιουργώντας την εμφανέστατα ψευδή εντύπωση ότι ένα πιθανό άνοιγμα της Αμμοχώστου θα είναι οικονομική καταστροφή.

Για να είμαι δίκαιος, ονομαστική αναφορά σε σειρά οφελών γίνεται στο πλαίσιο του εσωτερικού κειμένου της εφημερίδας, χωρίς βέβαια καμιά οικονομική πρόβλεψη. Οι εντυπώσεις όμως από το πρωτοσέλιδο και τους τίτλους, εμφανώς σκορπούν στη βάση αστήρικτων δεδομένων τον οικονομικό πανικό στους πολίτες.

Αυθαίρετη ακόμη είναι η μέθοδος υπολογισμού του κόστους. Η αναγωγή δηλαδή περίεργων υπολογισμών που είχαν γίνει το 2004 στη βάση του πληθωρισμού Πόσο λάθος… Δεν λαμβάνει καν υπόψη το δημοσίευμα ότι πλέον συζητάμε για ένα ευρωπαϊκό κράτος με δομές, υπηρεσίες και αρμοδιότητες των περιφερειών εμφανώς διαφορετικές από εκείνες που προέβλεπε το σχέδιο Ανάν.

Η προσπάθεια πολλών κύκλων να μας επαναφέρουν στο κλίμα του 2004 δεν προσφέρει καλή υπηρεσία ούτε στην πατρίδα, ούτε στον κυπριακό λαό. Σπεύδουν πολλοί να προκρίνουν κάτι το οποίο δεν έχουν δει μπροστά τους ποτέ!

Διότι αντίστοιχες αυθαιρεσίες με εκείνη της «Σημερινής» πράττουν και άλλοι από την άλλη πλευρά. Η μελέτη του PRIO για παράδειγμα, την οποία επικαλούνται πολλοί, υπολογίζει μόνο την αύξηση του ΑΕΠ, του κατά κεφαλή εισοδήματος και την θέρμανση της οικονομικής δραστηριότητας ανά τομέα, αλλά καθόλου το επιπλέον δημοσιονομικό κόστος που θα προκύψει, ειδικά στην λειτουργία του δημόσιου τομέα.

Επαναλαμβάνοντας ότι οικονομολόγος δεν είμαι, θα ανέμενα από τα ινστιτούτα αυτής της χώρας και ιδιαίτερα τα ακαδημαϊκά και το Πανεπιστήμιο της Κύπρου, 40 χρόνια μετά το 1974, να είχαν να παρουσιάσουν μια οικονομική μελέτη όπου τα κόστη που θα προκύψουν θα είναι στοιχειοθετημένα και πλάι πλάι με τα οφέλη. Οτιδήποτε άλλο είναι ευτελής προσπάθεια παραπλάνησης του Κυπριακού λαού και ανεπίτρεπτη επιστημονική και δημοσιογραφική – επί της προκειμένης – ακροβασία.

Όσοι είναι κολλημένοι στο 2004 από την μια ή την άλλη πλευρά, θα πρέπει να γνωρίζουν ότι υπάρχει και η συντριπτική πλειοψηφία του Κυπριακού λαού. Που βλέπει το παράθυρο ελπίδας που έχει δημιουργηθεί και αναμένει από την ηγεσία του την έντονη προσπάθεια για ένα σωστό συμβιβασμό από όλες τις απόψεις. Και την εθνική και την πολιτική και την οικονομική και την γεωστρατηγική. Αυτόν τον συμβιβασμό θα κρίνει όταν έρθει η ώρα.

Το να προτρέχουν από τώρα να επιβάλουν την προκατειλημμένη τους άποψή τους, το μόνο που θα πετύχει είναι την δική τους περιθωριοποίηση. Το 2015 δεν είναι 2004.

20140601-Phileleutheros-EuroelectionsΠολλοί θεωρούσαν ότι οι εκλογές της 25ης Μαίου θα μπορούσαν να προκαλέσουν από μόνες τους ανακατατάξεις στο Κυπριακό πολιτικό σύστημα. Θεώρηση υπερβολική μεν, αλλά όχι εντελώς εκτός πραγματικότητας. Κι’ αυτό γιατί οι ευρωεκλογές έθεσαν θεμελιώδη και αμείλικτα ερωτήματα για όλα ανεξαιρέτως τα κόμματα. Ερωτήματα, στα οποία οι απαντήσεις θα δοθούν στις βουλευτικές εκλογές του 2016.

Πρώτο ερώτημα είναι εάν έχει προκύψει οριστική ανατροπή στο ισοζύγιο δυνάμεων μεταξύ ΑΚΕΛ και ΔΗΣΥ. Δύο κόμματα που από το 1981 και μετά κινούνταν περίπου στο ίδιο επίπεδο ποσοστών, με μικρή εξαίρεση το 1985.

Σήμερα ο ΔΗΣΥ παρουσιάζεται ενδυναμωμένος και με υπαρκτά τα αποθέματα της μόνης ελπίδας που μπορεί να επαναφέρει τη χώρα σε τροχιά ανάπτυξης. Απολαμβάνει εμπιστοσύνη που προκύπτει από την ανάληψη της ευθύνης εκτέλεσης του μνημονίου και επιβραβεύεται η επιλογή να στηρίζεται στον πραγματισμό. Ταυτόχρονα, του αναγνωρίζεται η ευρύτερη προοπτική που προσδίδει στην εξωτερική πολιτική της χώρας, εκμεταλλευόμενος  και την ενέργεια. Στα μάτια του κόσμου άλλωστε, ΔΗΣΥ και Κυβέρνηση ταυτίζονται απόλυτα. Στις ευρωεκλογές, οι πολίτες επικρότησαν την ευρύτερη προσπάθεια και έδωσαν σαφές μήνυμα για την συνέχιση και εντατικοποίηση της. Προβλήματα στον ΔΗΣΥ ασφαλώς και υπάρχουν. Περιφερειακές αστοχίες αμαυρώνουν την μεγάλη εικόνα, ενώ το κόμμα δυσκολεύεται και αυτό στους νέους και τις παραγωγικές ηλικίες, όπου επικρατεί η γενική αμφισβήτηση. Το μεγάλο ζητούμενο για το ΔΗΣΥ το 2016 είναι ότι η προσπάθεια από μόνη της δεν θα είναι αρκετή, ούτε και η ανάμνηση της τραγικής πενταετίας Χριστόφια πλέον νωπή. Οι “εξετάσεις” των εκλογών θα είναι πολύ πιο κρίσιμες. Τότε, για να πετύχει, θα πρέπει και το κόμμα και η κυβέρνηση να έχουν να παρουσιάσουν αποδείξεις απτές στην καθημερινότητα και την αντίληψη των πολιτών. Ότι η Κύπρος ανέκαμψε, το βοιωτικό επίπεδο βελτιώνεται και η Κύπρος γίνεται μια καλύτερη και πιο αξιόπιστη χώρα. Αλλά και ότι ο ΔΗΣΥ είναι όντως και με συνέπεια ένα διαφορετικό κόμμα από τα άλλα.


«Στις βουλευτικές του 2016 θα καταδειχθεί αν άλλαξε το ισοζύγιο ΔΗΣΥ-ΑΚΕΛ και αν το ΔΗΚΟ θα εξακολουθεί να θεωρηθείται ρυθμιστής.»


Στο ΑΚΕΛ, τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα. Η μικρή εικόνα είναι ότι κατάφερε να κρατήσει την δεύτερη έδρα και δεν καταβαραρθρώθηκε σε ποσοστά κάτω από 23-24%. Από την άλλη όμως, το μεγάλο ερώτημα για το ΑΚΕΛ είναι κατά πόσο μπορεί να επαναδιεκδικήσει εξουσία. Η πενταετία Χριστόφια, την οποία επιμένει να υπερασπίζεται, προκάλεσε μεγάλη ζημιά στην εκλογική επιρροή και την συνοχή του. Ο οργανωτικός μηχανισμός δεν θα αντέχει για πολύ ακόμη να “κουβαλά” τον κόσμο στις κάλπες. Ούτε και έχει την ίδια αποτελεσματικότητα στις νεότερες ηλικίες. Τα διλήμματα πλέον του ΑΚΕΛ είναι καθαρά πολιτικά. Για δύο συνεχόμενες εκλογικές αναμετρήσεις, πανηγύρισε ποσοστά της τάξης του 27%. Ο κ. Άντρος Κυπριανού είχε θέσει το ποσοστό του κ. Μαλά στις προεδρικές ως στόχο για τις ευρωεκλογές. Θα είναι αυτός ο στόχος του ΑΚΕΛ και για το 2016; Και αν θα είναι αυτός, δεν θα χάσει πλέον οριστικά το ΑΚΕΛ την έννοια του αντίπαλου δέους στον ΔΗΣΥ, με όλες τις αλυσιδωτές επιπτώσεις που μια τέτοια εξέλιξη θα επιφέρει;

Στον χώρο των κομμάτων που επιθυμούν να παίξουν τον ρόλο του ρυθμιστή, τα πράγματα έχουν γίνει ακόμη πιο πολύπλοκα. Οι διαφορές των τριών ολοένα και γίνονται πιο δυσδιάκριτες. Η συνένωση του “τρίτου πόλου” δείχνει να βολοδέρνει στις εντεινόμενες προσωπικές ατζέντες, ενώ ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης δεν αναδεικνύεται.

Το ΔΗΚΟ, με το ιστορικό χαμηλό του 10,8%, δεν μπορεί να αισθάνεται βέβαιο πια για τον ρυθμιστικό του ρόλο. Αυτό το ποσοστό, αθροιζόμενο σε οποιοδήποτε από τα δύο μεγάλα κόμματα, δεν παρέχει σιγουριά εκλογής προέδρου. Οι φυγόκεντρες τάσεις αυξάνονται και ο κομματικός πατριωτισμός έχει πληγεί. Είναι η τρίτη εκλογική αναμέτρηση που το ΔΗΚΟ δεν την δίνει συσπειρωμένο. Η φυγή από την κυβέρνηση για λόγους που ο κόσμος προφανώς δεν δικαιολόγησε, αλλά και τοποθετήσεις όπως αυτές του ΔΗΚΟ στο θέμα Μπάιντεν, συνταυτίζουν το κόμμα με την ΕΔΕΚ και την Συμμαχία Πολιτών, αντί να το διαφοροποιούν. Η κυριαρχία του ΔΗΚΟ ως το μόνο όχημα εκλογής στην προεδρία, αμφισβητείται. Αυτό είναι το δεύτερο μεγάλο ερώτημα που θα κληθούν να λύσουν οι βουλευτικές εκλογές του 2016.

Η ΕΔΕΚ, έδωσε ευρωεκλογές χωρίς ξεκάθαρο σοσιαλδημοκρατικό χαρακτήρα. Παρά τη συνεργασία με τους Οικολόγους ωστόσο, μειώθηκε περαιτέρω η εκλογική επιρροή της. Το κόμμα δείχνει “κουρασμένο” και χωρίς ξεκάθαρη αποστολή στο πολιτικό σύστημα. Η επιλογή στήριξης Λιλλήκα στις προεδρικές, έχει δημιουργήσει ένα τεράστιο ανταγωνιστή στο εσωτερικό της. Αν θα καταφέρει να τον υπερβεί, θα φανεί το 2016. Όπως και θα φανεί αν η Συμμαχία Πολιτών ήρθε για να μείνει. Κάτι που επιθυμεί να πράξει βασιζόμενη στην ευρύτερη άρνηση και τον τιμωρητικό λόγο, επιθυμώντας να απεκδύεται βαρίδια από το παρελθόν. Αυτή η τακτική έφερε και στις ευρωεκλογές, όπως και στις προεδρικές, αποτέλεσμα. Η ευρύτερη πορεία της χώρας θα κρίνει αν αυτού του είδους ο καταγγελτικός λόγος θα αντέξει στον χρόνο και αν το 2016 η Συμμαχία θα μπορεί να αντικαταστήσει τους ανταγωνιστές της όπως φιλοδοξεί.

Ερωτήματα υπάρχουν και για τους άλλους, μικρότερους σχηματισμούς. Προσωπικά πιστεύω ότι η ευκαιριακή σύσταση του Μηνύματος Ελπίδας δεν μπορεί να έχει διάρκεια. Το ΕΛΑΜ από την άλλη, μένει καθηλωμένο σε μικρές ηλικίες και ποσοστά που είναι αμφίβολο αν στις βουλευτικές του 2016 θα μπορέσει να πάει καλύτερα από τις προηγούμενες. Στην Κύπρο δεν “πουλάει” η ολική ανατροπή.

Τέλος, η αποχή των εκλογών τονίζει τα προβλήματα αμφισβήτησης των θεσμών, αλλά και την έλλειψη ενδιαφέροντος μεγάλης μερίδας πολιτών, ιδιαίτερα νέων. Κι αυτό παρά το ότι στην Κύπρο αποτελέσματα εκλογών προκάλεσαν τεράστιες συνέπειες στη ζωή του καθενός. Από την άλλη όμως, η αποχή είναι ένα πανευρωπαϊκό φαινόμενο με το οποίο πρέπει να μάθουμε να ζούμε. Και σίγουρα πλήττεται η ίδια η δημοκρατία όταν ηρωοποιείται η αποχή και δίνεται μίζερη υπόσταση στη δημοκρατική συμμετοχή. Στην πράξη, η συμμετοχή είναι που έχει αποτέλεσμα.

Η πιο πάνω ανάλυση δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Ο Φιλελεύθερος» την Κυριακή 1η Ιουνίου 2014.

20140316_12Δεν μπορεί προσωπικές και κομματικές στρατηγικές να μπαίνουν πάνω από το συμφέρον του τόπου

«Ο ρυθμιστικός ρόλος των μικρότερων κομμάτων, με τον τρόπο που ασκείται στην Κύπρο, κάποιες φορές υπερβαίνει τα δημοκρατικά όρια», δηλώνει ο στενός συνεργάτης του Προέδρου του ΔΗΣΥ, Μιχάλης Σοφοκλέους.

Συνέντευξη στον Γιάννη Αντωνίου

«Τελικός κριτής της φυγής του ΔΗΚΟ και των όποιων σκοπιμοτήτων αυτή επιχείρησε να υπηρετήσει θα είναι ο λαός με την ψήφο του» υποστηρίζει ο σύμβουλος του προέδρου του ΔΗΣΥ, Μιχάλης Σοφοκλέους, υποδεικνύοντας ότι «θα πληρώσει βαρύ τίμημα όποιος επιχειρήσει να πάει τη χώρα πίσω και να πετάξει στον κάλαθο των αχρήστων τις θυσίες του λαού.

-Ποια είναι η αποτίμηση του ΔΗΣΥ για τον πρώτο χρόνο διακυβέρνησης Αναστασιάδη;

-Είναι βέβαιο ότι ο πρώτος χρόνος της διακυβέρνησης Αναστασιάδη δεν μπορεί να κριθεί με κλασσικούς πολιτικούς όρους που θα ίσχυαν σε οποιαδήποτε άλλη στιγμή. Περάσαμε μια πρωτοφανή παγκοσμίως οικονομική φουρτούνα. Έχουμε πετύχει να σταθεροποιούμε το καράβι της Κύπρου αποφασιστικά και πολύ πιο γρήγορα από όλες τις άλλες χώρες που μπήκαν σε μνημόνιο, κάτι που αναγνωρίζεται και από τον λαό αλλά και διεθνώς. Αυτό όμως δεν είναι αρκετό. Τώρα χρειαζόμαστε να πείσουμε για το στρατηγικό σχέδιο που οφείλουμε να έχουμε για το που θέλουμε να πάει η χώρα. Απαιτείται η μεγάλη προσπάθεια που καταβάλλουμε να πετύχει συγκεκριμένα και χειροπιαστά αποτελέσματα. Μόνο έτσι θα φτιάξουμε την καλύτερη Κύπρο. Και είναι τέλος σημείο κλειδί – ακόμη και για την ίδια την δημοκρατική λειτουργία που σήμερα αμφισβητείται – να αισθανθεί έμπρακτα ο πολίτης ότι μπαίνει οριστικό τέλος στην ατιμωρησία των όσων κατέχουν θέσεις που επηρεάζουν τις ζωές όλων μας.

– Η συμπλήρωση του πρώτου χρόνου σημαδεύτηκε από την καταγγελία της κυβερνητικής συνεργασίας από το ΔΗΚΟ. Πιστεύετε ότι οι λόγοι της αποχώρησης ήταν βάσιμοι ή θεωρείτε ότι οι διαφωνίες στο κοινό ανακοινωθέν ήταν πρόσχημα;


«Η απόφαση του ΔΗΚΟ είναι απόλυτα σεβαστή. Έχουμε μπροστά μας εκλογές και τελικός κριτής της φυγής του ΔΗΚΟ και των όποιων σκοπιμοτήτων αυτή επιχείρησε να υπηρετήσει θα είναι ο λαός με την ψήφο του»


-Δεν θέλω να υπεισέλθω σε ζητήματα που αφορούν άλλα κόμματα. Η απόφαση του ΔΗΚΟ είναι απόλυτα σεβαστή. Έχουμε μπροστά μας εκλογές και τελικός κριτής της φυγής του ΔΗΚΟ και των όποιων σκοπιμοτήτων αυτή επιχείρησε να υπηρετήσει θα είναι ο λαός με την ψήφο του. Είναι όμως ξεκάθαρο μέσα από το ίδιο το κοινό ανακοινωθέν, ότι αυτό δεν παραβιάζει επ’ ουδενί τη συμφωνία μεταξύ ΔΗΚΟ και προέδρου. Η απαίτηση μάλιστα του ΔΗΚΟ να απορρίψουμε το ανακοινωθέν για το χατίρι της συνεργασίας ήταν εκτός από αβάσιμη, αλαζονική και εγωιστική. Δεν μπορεί προσωπικές και κομματικές στρατηγικές να μπαίνουν πάνω από το συμφέρον και την αξιοπιστία της χώρας. Ο ρυθμιστικός ρόλος των μικρότερων κομμάτων, με τον τρόπο που ασκείται στην Κύπρο, υπερβαίνει κάποιες φορές τα δημοκρατικά όρια. Ξεφεύγει από τον σεβασμό σε αυτά και επιχειρεί να αναιρέσει τις προτιμήσεις της πλειοψηφίας των πολιτών.

– Η αποχώρηση του ΔΗΚΟ μεταφέρει πλέον όλο το βάρος της κυβέρνησης στους ώμους του ΔΗΣΥ. Θα μπορέσει μια μονοκομματική κυβέρνηση να αντεπεξέλθει στα δύσκολα που έρχονται σε οικονομία;

-Γνωρίζουμε το πόσο μεγαλώνει η ευθύνη μας και δεν έχουμε άλλη επιλογή παρά να την αναλάβουμε. Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας περιέγραψε ο ίδιος το πόσο δύσκολα πήρε την απόφαση του ανασχηματισμού, προκειμένου να σεβαστεί την ηγεσία του ΔΗΚΟ. Επαφίεται τώρα σε αυτήν να αποδείξει αν μέσα στη Βουλή θα φανεί συνεπής στις διακηρύξεις της. Η πορεία της χώρας προς την έξοδο από το μνημόνιο είναι ευθύνη της κυβέρνησης και του ΔΗΣΥ κατά κύριο λόγο. Η ανατροπή αυτής της πορείας είναι στα χέρια της αντιπολίτευσης. Θα πληρώσει βαρύ τίμημα όποιος επιχειρήσει να πάει τη χώρα πίσω και να πετάξει στον κάλαθο των αχρήστων τις θυσίες του λαού.

– Στο Κυπριακό μέχρι πού μπορείτε να βασίζεστε στην στήριξη του ΑΚΕΛ;

-Πολύ πιο σημαντική από την στήριξη των κομμάτων είναι η αποδοχή της κοινωνίας. Η οποία δείχνει με σαφήνεια μέσα από τις μετρήσεις ότι αγκαλιάζει αυτή τη νέα προσπάθεια και προσδοκεί να έχουμε ένα αποδεκτό αποτέλεσμα. Η λύση του Κυπριακού αυτή τη φορά δεν μπορεί να είναι αποτέλεσμα ασφυκτικών πιέσεων στον λαό, αλλά οφείλει να είναι απότοκο μιας μεγάλης ευκαιρίας για όλους. Εκτιμούμε την στήριξη του ΑΚΕΛ. Μας προκάλεσε από την άλλη ανησυχία η τοποθέτηση του κ. Άντρου Κυπριανού περί ΝΑΤΟ, η οποία δυστυχώς μπορεί να θεωρηθεί ότι θέτει το υπόβαθρο μιας μελλοντικής αφορμής.

– Οι ευρωεκλογές του Μαΐου είναι η πρώτη εκλογική αναμέτρηση αφότου ο ΔΗΣΥ ανήλθε στην εξουσία. θα δώσετε χαρακτήρα ψήφου εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση σ’ αυτές τις εκλογές;

-Δεν τίθεται θέμα ψήφου εμπιστοσύνης στις ευρωεκλογές. Τίθεται όμως θέμα στήριξης από μέρους των πολιτών στη μεγάλη προσπάθεια που καταβάλλουμε να προχωρήσουμε στις αναγκαίες αλλαγές που έχει ανάγκη ο τόπος. Αλλά και αποστολής ενός ισχυρού μηνύματος στην Ευρώπη και διεθνώς για την αποφασιστικότητά μας να δημιουργήσουμε μια αξιόπιστη και καλύτερη Κύπρο, ενεργό μέλος και εταίρο στην Ενωμένη Ευρώπη, ελκυστικό προορισμό επενδύσεων και επιχειρηματικής δραστηριότητας. Εργαζόμαστε σκληρά για να πετύχουμε αυτούς τους στόχους. Οι πολίτες καλούνται να επιλέξουν αν συντάσσονται μαζί μας σε αυτή εθνική αποστολή.

Κανένα δίλημμα ΔΗΣΥ στον Πρόεδρο

-Eγινε πολύς λόγος για τον καταλυτικό ρόλο του ΔΗΣΥ στην επιλογή των νέων υπουργών στον ανασχηματισμό. Είναι αλήθεια ότι ο πρόεδρος του κόμματος έφερε ενστάσεις στην παραμονή στο κυβερνητικό σχήμα των τριών υπουργών που προέρχονται από το ΔΗΚΟ;

-Ο πρόεδρος του ΔΗΣΥ είχε μια καθαρή θέση την οποία ανέλυσε με πολιτικούς όρους  και επιχειρήματα στον πρόεδρο της Δημοκρατίας. Αυτό έκανε και την περασμένη Δευτέρα, εκφράζοντας ταυτόχρονα την ετοιμότητα του ΔΗΣΥ να στηρίξει την όποια απόφαση ο κ. Αναστασιάδης επέλεγε να λάβει, όπως είχε και το αποκλειστικό δικαίωμα. Καμία ένσταση και κανένα δίλημμα δεν τέθηκε στον πρόεδρο της Δημοκρατίας. Δεν υπάρχει τέτοιου είδους σχέση μεταξύ κόμματος και προέδρου. Ο κ. Αναστασιάδης πολύ αργότερα, το βράδυ της Τρίτης, έλαβε τις βασανιστικά δύσκολες αποφάσεις που προκάλεσε η απόφαση του ΔΗΚΟ να εγκαταλείψει αδικαιολόγητα την μεγάλη κοινή μας προσπάθεια να ορθοποδήσει η χώρα.

Ενδιαφέρουσα Άποψη – του Γιώργου Κασκάνη*

a1Ήταν αλλιώτικη αυτή η κηδεία. Μια ηρεμία, μια γαλήνη επικρατούσε στον χώρο. Μέσα και έξω από την εκκλησία. Κόσμος πολύς. Διαφορετικών τύπων και προελεύσεων. Ηλικιωμένοι, μεσήλικες, νέοι. Έσμιγαν μ’ έναν τρόπο που τους έκανε να μοιάζουν μια τεράστια παρέα. Έδιναν τα χέρια για ζωντανές χειραψίες, κτυπούσαν φιλικά ο ένας στον ώμο του άλλου. Κι ύστερα συνεννοούνταν με τα μάτια.

Ήταν αλλιώτικη αυτή η κηδεία. Έλειπε το πάθος της υπερβολής. Γενικά έλειπαν τα πάθη. Δεν υπήρχαν «δικοί» και «ξένοι». Δεν υπήρχαν «εχθροί» και «φίλοι». Οι πολιτικοί αντίπαλοι του εκλιπόντος, ακόμα κι αυτοί που πολύ τον πολέμησαν, γλιστρούσαν μέσα στο πλήθος εισπράττοντας φιλικά χαμόγελα, χειραψίες και βλέμματα ικανοποίησης γι’ αυτό το αντάμωμα. Κανείς δεν δυσανασχέτησε, κανείς δεν απέστρεψε το βλέμμα. Θυμήθηκα ανάλογες καταστάσεις στο παρελθόν όπου έπιανε κανείς στην ατμόσφαιρα έναν ηλεκτρισμό, μιαν εσωτερική (ενίοτε και εξωτερική) αντίδραση. Τίποτε απ’ όλα αυτά δεν υπήρχε. Κι ήταν όντως λυτρωτικό αυτό το συναίσθημα.


ο νεκρός αυτής της κηδείας έμοιαζε πιο ζωντανός κι από τους ζωντανούς


Το χειροκρότημα δεν είχε την υπερβολή της θορυβώδους προβολής. Κανείς δεν διεκδικούσε ν’ ακουστεί περισσότερο… στ’ αφτιά του νεκρού που περνούσε για μια ακόμα φορά σεμνός. Κι ίσως ήταν αυτό και μια απάντηση στα όσα προηγήθηκαν στα στούντιο των τηλεοράσεων και τις τηλεφωνικές γραμμές των ραδιοφώνων από τους διάφορους «επώνυμους». Και το δάκρυ, κυλούσε σιωπηλά από πανέμορφα νεανικά μάτια και σε ρυτιδωμένα πρόσωπα μεγαλύτερων ανθρώπων.

Παρακολουθούσα από μια γωνιά και διερωτόμουν. Τι είναι αυτό που κάνει τούτη την κηδεία αλλιώτικη; Να ’ταν που ο εκλιπών έφυγε πλήρης ημερών; Να ’ταν η ανακούφιση εκείνων που τον αγάπησαν ότι δεν βασανίστηκε πολύ σ’ αυτή την τελευταία δοκιμασία; Να ’ταν που αποχαιρετούσαν έναν άνθρωπο που γέμισε τη μακρά του ζωή με δυνατές στιγμές, με δράση και που δεν άφησε λεπτό της να περάσει αναξιοποίητο; Σίγουρα ήταν όλα αυτά. Υπήρχε όμως ακόμα κάτι, πολύ πιο σημαντικό. Αυτός ήταν ο πολιτισμός που δίδαξε ο Γλαύκος Κληρίδης. Ο πολιτισμός της ανοχής, της επαφής, της συνεννόησης, της μετριοπάθειας, των χαμηλών τόνων, της συγχώρεσης, της ανθρωπιάς. Ο πολιτισμός της ουσίας. Κι όσοι βρέθηκαν χθες σ’ αυτό το τελευταίο συναπάντημα μαζί του, γνώριζαν πως θα ’ταν ιεροσυλία να συμπεριφερθούν μ’ έναν τρόπο διαφορετικό από αυτό που τους έμαθε. Γι’ αυτό κι έγιναν μια μεγάλη παρέα, λες κι ήθελαν να του αποδείξουν πως «τίποτα δεν πάει χαμένο στη χαμένη σου ζωή»…

Είναι περίεργο, αλλά ο νεκρός αυτής της κηδείας έμοιαζε πιο ζωντανός κι από τους ζωντανούς. Γι’ αυτό κι ήταν αλλιώτικη αυτή η κηδεία.

Χώθηκα μέσα στο πλήθος κι άφησα τη σκέψη να ταξιδεύει σε όλα αυτά. Μέχρι που αντίκρισα με έκπληξη τα χέρια μου να χειροκροτούν. Όχι, δεν χειροκροτούσα ένα ξύλινο φέρετρο, ούτε κι ένα νεκρό σώμα. Χειροκροτούσα έναν τρόπο ζωής, ένα παράδειγμα. Χειροκροτούσα την απόδειξη πως δικαιωμένος φεύγει αυτός που κατάφερε ν’ αλλάξει λίγο τους ανθρώπους. Να τους κάνει καλύτερους. Να τους μάθει να συνυπάρχουν και να συνδιαμορφώνουν τη ζωή τους. Ν’ ανταμώνουν στα μεγάλα και να υποτιμούν τα μικρά. Κι ο Γλαύκος Κληρίδης ήταν ένας τέτοιος δάσκαλος. Γι’ αυτό και η κηδεία του ήταν αλλιώτικη…

* Ο Γιώργος Κασκάνης είναι αρχισυντάκτης της εφημερίδας «Ο Πολίτης». Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έκδοση της εφημερίδας ημερομηνίας 20/11/2013