Ena vima mprostaΟμολογώ ότι ως θέση αρχής δεν με βρίσκει σύμφωνη αυτή η très comme il faut διαδικασία, όπου οι εκλεγμένοι Πρόεδροι και οι διορισμένοι υπουργοί αποχωρούν από τα δρώμενα των κομμάτων τους, ως δήθεν διαπιστευτήριο ότι έτσι γίνονται υπηρέτες όλων των Κυπρίων. Αντιλαμβάνομαι γιατί ο Γλαύκος Κληρίδης καθιέρωσε τη «μόδα» το 1998 επιχειρώντας έτσι να αποτάξει τον μεγάλο διχασμό που προηγήθηκε. Τόσο ο ίδιος όμως, όσο και ο Τάσσος Παπαδόπουλος, ο Δημήτρης Χριστόφιας και τώρα ο Νίκος Αναστασιάδης, αλλά και ευρύτερα η κοινωνία η κυβέρνηση και η προεδρία έχασαν και χάνουν από αυτή τη διαδικασία.

Πρώτο, διότι ο κόσμος ορθά και λογικά δεν «αγοράζει» ότι απέκοψαν τον ομφάλιο λώρο με το κόμμα το οποίο ηγούνταν, άρα η κίνηση δεν έχει αντίκρισμα. Δεύτερο, διότι είναι από τα κόμματά τους που αντλούν την πλειοψηφία των υπουργών και συνεργατών τους, αποψιλώνοντάς τα. Τρίτο, διότι αυτομάτως θέτουν την κυβέρνησή τους σε θέση μικροκομματικού ανταγωνισμού με το ίδιο το κόμμα τους. Τέταρτο και κυριότερο, ωστόσο, είναι ότι με τον τρόπο αυτό χάνουν και οι Πρόεδροι και οι υπουργοί τους τη μόνη επαφή με την κοινωνία που είχαν στη συντριπτική τους πλειοψηφία προηγουμένως. Χαρακτηριστικά «έγκλειστου» στον λόφο του Προεδρικού παρουσίασαν όλοι ανεξαιρέτως οι προηγούμενοι, αλλά και ο νυν Πρόεδρος στη μικρή μέχρι σήμερα εκεί παραμονή του, όπως και η πλειοψηφία των κατά καιρούς υπουργών. Τους κατατρώει τόσο πολύ η πολύ απαιτητική κυβερνητική γραφειοκρατία και «χάνουν» το τι συμβαίνει εκεί έξω.

Μπορεί να ακούγονται φιλοσοφικά τα πιο πάνω, μιας και η πραγματικότητα είναι ήδη διαμορφωμένη και διαφορετική, αλλά τα αναφέρω γιατί πιστεύω ότι ο Δημοκρατικός Συναγερμός αυτές τις μέρες που ολοκληρώνει το νέο του σχήμα, θα πρέπει να λάβει τα παθήματα του παρελθόντος πολύ σοβαρά υπόψη, επανακαθορίζοντας τον ρόλο του ως το κόμμα της συμπολίτευσης.


Ο Συναγερμός οφείλει να παράγει πολιτική και να είναι ένα βήμα μπροστά από την κυβέρνηση


Μια νέα ηγεσία ενός κόμματος με Πρόεδρο Δημοκρατίας από τα σπλάχνα του, έχει αναμφίβολα τρεις βασικές προτεραιότητες. Να είναι η μεγάλη ασπίδα προστασίας και το δόρυ του Προέδρου και της κυβέρνησης στην καθημερινή πολιτικής μάχη, να καταστεί εστία συνεννόησης με τα συνεργαζόμενα κόμματα και τη Βουλή, αλλά και να είναι ο ανοικτός και μεγάλος δίαυλος επικοινωνίας με την κοινωνία. Και τα τρία μπορούν να έχουν επιτυχία, μόνο αν είναι αγαστή η συνεργασία και επικοινωνία με την κυβέρνηση. Όπως επίσης και εάν το κόμμα από τη μία δεν χρησιμοποιεί την κυβέρνηση για να τις φορτώνει εύκολα όλα τα κακά και η κυβέρνηση από την πλευρά της δεν επικαλείται το κόμμα για να σκεπάσει τις δικές της αδυναμίες. Κυρίως, να μη θυσιάζονται αναγκαίες και ευεργετικές πολιτικές στον βωμό του λαϊκισμού και του κομματικού συμφέροντος. Δείτε μόνο τι έγινε στην τελευταία κυβέρνηση, με πρώτο υπαίτιο τον ίδιο τον πρόεδρο Χριστόφια.

Στην κατάσταση της οικονομικής δυσπραγίας στην οποία έχει εισέλθει ο τόπος όμως, ο Δημοκρατικός Συναγερμός έχει ακόμη ένα ρόλο να επιτελέσει, εξαιρετικά πιο σημαντικό. Να διατηρήσει τον χαρακτήρα κόμματος παραγωγής πολιτικής, προκειμένου να βρίσκεται σε σημαντικές περιπτώσεις ένα βήμα πιο μπροστά από την κυβέρνηση. Αλίμονο εάν ο ΔΗΣΥ πατήσει την μπανανόφλουδα του λαϊκισμού και της προσπάθειας βολέματος ημετέρων. Από τον λαϊκισμό ούτως ή άλλως δεν θα έχει καθόλου να κερδίσει, μιας και πάντα οι υπόλοιποι θα έχουν την ευχέρεια να είναι πρωταθλητές, ενώ θέσεις για βόλεμα δεν υπάρχουν.

Το στοίχημα για τον νέο ΔΗΣΥ είναι να πείσει για τη σοβαρότητα και την ευθύνη με την οποία αντιμετωπίζει την κατάσταση. Να είναι αυτός που ανοίγει τον δρόμο και όχι αυτός που φρενάρει τις διαρθρωτικές αλλαγές που τόσο έχει ανάγκη ο τόπος. Να επικρίνει την κυβέρνηση εκεί που την βλέπει να ολιγωρεί και να της παρουσιάζει την αληθινή διάσταση της κοινωνικής πραγματικότητας, όταν Πρόεδρος και υπουργοί αδυνατούν να τη διακρίνουν.

Οφείλω να πιστώσω τον κ. Νεοφύτου, ότι με τη θέση ότι κοινωνική πολιτική δεν μπορεί να γίνεται με εξαιρέσεις από «κούρεμα» που θα πληρώσουν συγκεκριμένοι ιδιώτες καταθέτες, αλλά και τη στάση έναντι στο νομοσχέδιο για τη φορολόγηση ακινήτων έδωσε τέτοια δείγματα γραφής. Το θέμα είναι ολόκληρος ο ΔΗΣΥ να συνεχίσει έτσι.

Χρειάζεται άμεσα να βγει από το προεδρικόΒλέπω τη χώρα να παρασύρεται με ρυθμούς χιονοστιβάδας σε ένα ανελέητο κυνήγι μαγισσών. Είναι αλήθεια ότι μόνο εάν εμπεδωθεί η διεργασία της λογοδοσίας και της ευθύνης θα ανακτηθεί η παραπαίουσα αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος. Από την άλλη όμως, προέχει να έχει η χώρα μας σύντομα τον σχεδιασμό και τις ενέργειες για την επόμενη μέρα. Προσωπικά θα συνεχίσω να επιμένω σε αυτό, διότι και τις φυλακές να γεμίσουμε με υπευθύνους, θα είναι δώρο άδωρο αν την ίδια ώρα πεινάει όλος ο λαός.

Αυτή τη στιγμή η κοινωνία μας, αλλά και όλοι οι συνδεδεμένοι οικονομικά με τη χώρα μας διάγουμε ένα απίστευτο σοκ και μια έχουμε τεράστια αγωνία και απορία για το μέγεθος του τελικού λογαριασμού που θα κληθούμε να πληρώσουμε. Είτε σε ότι αφορά τα επίπεδα ύφεσης, τα ποσοστά ανεργίας, ή ακόμη χειρότερα για το βαθμό υποχώρησης του βοιωτικού μας επιπέδου. Αυτή η απίστευτα φορτισμένη και πιεστική κατάσταση, μόνο με ένα τρόπο μπορεί να μετατραπεί σε ευκαιρία. Αν κινηθούμε νωρίς και με τόλμη.

Τρία είναι τα επείγοντα επίπεδα δράσης. Το πρώτο είναι το αίσθημα της ηγεσίας και της ενότητας. Το δεύτερο είναι η προσπάθεια σταθεροποίησης της έκρυθμης κατάστασης. Το τρίτο είναι ο σχεδιασμός και η διάνοιξη του δρόμου για την στέρεη και αειφόρο επόμενη μέρα. Δεν έχουμε πάνω από 2-3 μήνες για να προχωρήσουμε σε αυτά, για εξαιρετικά σημαντικούς λόγους.


Να βγει ο πρόεδρος από το προεδρικό, να σταθεροποιηθούμε, να θεμελιώσουμε την επανεκκίνηση


Ο λαός μας, έχοντας και την δραματική εμπειρία από το χάος που ακολούθησε την έκρηξη στο Μαρί, χρειάζεται ακόμη πιο έντονα να νοιώσει ότι η ηγεσία του χειρίζεται την κατάσταση με απόλυτο τρόπο. Και για να γίνει αυτό απαιτείται η φυσική παρουσία του ιδίου του προέδρου. Ο Νίκος Αναστασιάδης, είναι προφανές, έχει κάνει τεράστια δουλειά στο επίπεδο της ενότητας των πολιτικών δυνάμεων. Τους είχε δίπλα του τις κρίσιμες ώρες και δείχνει να τους ενημερώνει διαρκώς.

Από την άλλη όμως, πέραν από τα κόμματα και τις πάμπολλες συσκέψεις που όντως πραγματοποιεί καθημερινά, ο Πρόεδρος χρειάζεται να βγει και έξω από το προεδρικό για να τον δει ο κόσμος. Να κάνει συσκέψεις στα υπουργεία, πέρα από το να πηγαίνουν οι υπουργοί σε αυτόν. Να επισκεφθεί τις ουρές για το επίδομα ανεργίας, ένα υποκατάστημα τράπεζας, την ίδια την Κεντρική, χώρους όπου ακόμη πραγματοποιούνται – ή ετοιμάζονται να πραγματοποιηθούν έργα. Να δώσει δηλαδή στους πολίτες ο ίδιος, το σύνθημα της πίστης, του πείσματος και της επανεκκίνησης. Να καθησυχάσει το λαό που σήμερα νοιώθει ότι δεν ξέρει από που θα του έρθει η επόμενη καταστροφή και αμφισβητεί τα πάντα απ’ όπου κι αν προέρχονται. Τα διαγγέλματα και οι δηλώσεις σε μνημόσυνα, όσο μελετημένα και αν είναι,  δεν μπορούν να καλύψουν την ανάγκη του κόσμου να ξέρει από που πρέπει να πιαστεί.

Η σταθεροποίηση είναι η άμεση μας προτεραιότητα. Να ηρεμήσει το κλίμα, να πάθουμε όση ζημιά είναι να πάθουμε για να μπορούμε να προχωρήσουμε μπροστά. Διότι το χειρότερο είναι η εκκρεμότητα και η αβεβαιότητα. Αυτή τη στιγμή ο κόσμος μας είναι δεκτικός σε αλλαγές, προκειμένου να περιοριστεί η ελεύθερη πτώση. Η κυβέρνηση θα πρέπει να επιδείξει το θάρρος και την τόλμη να τις κάνει πράξη. Όπως ταυτόχρονα θα πρέπει να προβεί σε όλα τα απαραίτητα βήματα για να λειτουργήσει και πάλι, σταδιακά μεν, γοργά δε, η αγορά. Η μη συχνή διαφοροποίηση των περιορισμών στις τράπεζες δεν βοηθά.

Τέλος είναι το να τεθούν οι βάσεις για την επόμενη μέρα. Από σήμερα. Δεν είναι μόνο τα καζίνα, το αέριο και η διαφύλαξη του τουρισμού και των υπηρεσιών. Είναι και ένα σωρό πρωτοβουλίες σε υγεία, παιδεία, τεχνολογία και τόσα άλλα που θα φέρουν την φυσική παρουσία επενδύσεων. Χρειάζεται να ανοίξουμε το δρόμο από σήμερα. Τις κρίσιμες μέρες, κράτος και ιδιωτικός τομέας δούλεψαν πολύ στενά για να αποφύγουμε τα χειρότερα. Αυτό απαιτείται να συνεχίσει και για την επόμενη μέρα. Με συντονισμό και κεντρικό σχεδιασμό να επαναφέρουμε τη χώρα σύντομα σε τροχιά ανάπτυξης. Μόνο έτσι θα έχουμε την ελπίδα και τη ψυχολογία για να τα καταφέρουμε.

Κοιτάμε μπροστάΕίναι πολλά τα ζητήματα που ανακύπτουν από την εβδομάδα του Αγίου Βαρθολομαίου που περάσαμε. Γιατί φτάσαμε ώς εδώ, αν μπορούσαν να γίνουν άλλοι χειρισμοί, τι θα γινόταν αν παίρνονταν έγκαιρα αποφάσεις, ποιοι φέρουν τις κακουργηματικές ευθύνες για το Βατερλώ της Κύπρου και της οικονομίας της, πώς πρέπει να χειριστούμε το Κυπριακό και το αέριο με βάση τη νέα πραγματικότητα.

Η κάθαρση, πρώτα απ’ όλα, είναι εκείνη που θα εμπεδώσει στον πολίτη ότι υπάρχει τελικά δομημένο κράτος και όχι ένα διεφθαρμένο μόρφωμα, όπως δικαιολογημένα θεωρεί σήμερα. Η αξιολόγηση των εκλογικών επιλογών που οι ίδιοι οι πολίτες κάνουμε, θα βοηθήσει όλους μας να αποφύγουμε τις λαϊκιστικές και κενές περιεχομένου μπανανόφλουδες που διαρκώς πατάμε στο πλαίσιο της δημοκρατίας. Η σωστή διαχείριση των υδρογονανθράκων και του Κυπριακού, με προοπτική μακροπρόθεσμου και όχι ευκαιριακού οφέλους, αποτελεί σήμερα μονόδρομο.

Πέρα όμως από τους μακροπρόθεσμους σχεδιασμούς που απαιτούνται για στέρεη οικονομία σε ένα αξιόπιστο κράτος, χρειάζονται ριζικές, καινοτόμες και άμεσες πρωτοβουλίες. Ρηξικέλευθες κινήσεις που θα έχουν στόχο σε μικρό χρονικό ορίζοντα να φέρουν επενδύσεις, να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας και να προκαλέσουν ανάπτυξη.


Η εικονική πραγματικότητα κατέρρευσε. Επενδύστε σε Παιδεία, Υγεία και Τεχνολογία, τώρα


Το έχω γράψει πολλές φορές, εδώ και πάρα πολλά χρόνια, ότι η οικονομία της Κύπρου στηριζόταν σε μια μεγάλη εικονική πραγματικότητα, εφόσον η ευημερία του κράτους ήταν σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από εταιρείες «ταμπέλες», που είχαν μόνο ως φορολογική βάση την Κύπρο, και από καταθέσεις ξένων, οι οποίες με κάθε ευκολία θα μπορούσαν ανά πάσα στιγμή να μεταφερθούν αλλού. Αυτή η εικονική πραγματικότητα, που κατέρρευσε βίαια από την εξοντωτική, απάνθρωπη και απαράδεκτη παρέμβαση της Τρόικας, ήταν ούτως ή άλλως επισφαλής. Στην Κύπρο, θέλαμε πάντα τα χρήματα των ξένων, αλλά ποτέ δεν επενδύσαμε στη φυσική παρουσία τους. Για πολλούς, αυτή η φυσική παρουσία θα επέφερε και απώλεια της οικονομικής βόλεψης ή εξουσίας τους. Φόβος τον οποίο πληρώνουμε πολύ ακριβά σήμερα.

Προσωπικά πιστεύω ότι οι τρεις πυλώνες στους οποίους στηρίχθηκε η οικονομία δεν είναι ξοφλημένοι, ούτε έχουν ολοκληρώσει τον κύκλο τους. Χρειάζονται όμως αναθεώρηση και εμπλουτισμό με νέους. Ο τουρισμός θέλει έργα και σημεία αναφοράς που θα ελκύουν τον ξένο, από την ώρα που ο ήλιος δεν είναι πια αρκετός. Οι υπηρεσίες πρέπει να προχωρήσουν για να γίνουμε ελκυστικοί σε ξένες επενδύσεις με φυσική παρουσία. Να είμαστε πραγματικό επιχειρηματικό κέντρο και όχι απλώς χώρος παροχής υπηρεσιών. Κάτι που έχει να κάνει και με την πλήρη αναθεώρηση της τραπεζικής μας πολιτικής. Τα ακίνητα χρειάζεται να εξορθολογιστούν. Να απευθυνθούμε σε νέες αγορές για να αναθερμανθεί το ενδιαφέρον, αλλά και να απευθύνονται σε ανθρώπους που θα έχουν την Κύπρο κυρίως ως βάση και όχι ως περίσταση.

Πάνω απ’ όλα όμως χρειαζόμαστε νέους τομείς. Και υπάρχουν τρεις πολύ συγκεκριμένοι για να το πετύχουμε αυτό. Ο πρώτος είναι η παιδεία. Να γίνει η Κύπρος περιφερειακό εκπαιδευτικό και ερευνητικό κέντρο. Να αφήσουμε στην άκρη θεωρίες όπως τα μη κερδοσκοπικά εκπαιδευτικά ιδρύματα και να δώσουμε τις διευκολύνσεις και τα κίνητρα εκείνα που θα προσελκύσουν ξένα ινστιτούτα. Χρειαζόμαστε ένα μεγάλο και αναγνωρισμένο ξένο πανεπιστήμιο στην Κύπρο τώρα, κατά το παλιό πρότυπο του Αμερικανικού Πανεπιστημίου της Βηρυτού. Μόνο έτσι θα προσελκύσουμε έρευνα και ξένους φοιτητές.

Ο δεύτερος τομέας μπορεί να είναι η υγεία. Για να γίνουμε όμως περιφερειακό κέντρο υγείας χρειαζόμαστε πρώτα απ’ όλα το ΓΕΣΥ, συνεργασία σε όλα τα επίπεδα του δημόσιου με τον ιδιωτικό τομέα, αξιόπιστη ιατρική σχολή στο Πανεπιστήμιο και μεγάλα κίνητρα για την προσέλκυση κορυφαίων γιατρών, ερευνητών και ολόκληρων ιδρυμάτων από το εξωτερικό, για να πλαισιώσουν τα δικά μας.

Τελευταίο, αλλά και πιο σημαντικό, είναι η τεχνολογία. Η γεωπολιτική μας θέση στον σύγχρονο κόσμο έχει γεωγραφικά νόημα στην οικονομία μόνο αν γίνουμε περιφερειακός κόμβος της τεχνολογίας και του διαδικτύου. Αν δηλαδή γίνει πράξη το τεχνολογικό πάρκο, χωρίς τους κυπριακούς νομοθετικούς περιορισμούς, κατά το πρότυπο των ελεύθερων ζωνών εμπορίου. Να αποκτήσουμε αξιόπιστες και πραγματικές συνδέσεις με τις γύρω χώρες, αλλά και να φιλοξενούμε στην Κύπρο διακομιστές χωρίς τις αυστηρές απαγορεύσεις τόσο στο περιεχόμενο, όσο και στο προσωπικό.

Η ζημιά στην Κύπρο έγινε. Το θέμα σήμερα είναι να μη μείνουμε να διαχειριζόμαστε τη φ τώχεια, αλλά να επενδύσουμε άμεσα στη νέα προοπτική. Μόνο έτσι θα τα καταφέρουμε.

Υ.Γ. Το άρθρο αυτό αποτελεί αναπροσαρμογή ομότιτλου άρθρου που γράφτηκε στις 2/5/2011