Πρωτογενής Πολιτική

Τα τελευταία δύο χρόνια επιφύλαξαν τόσες πολλές και κορυφαίες κρίσεις για την Ελλάδα. που σχεδόν όλο το σύστημα είτε απηύδησε, είτε εθίστηκε. Σήμερα που η χώρα περνάει την πιο κρίσιμη απ’ αυτές, κάποιοι φωνάζουν “Φτάνει πια, ας πάμε πίσω στη δραχμή”, ενώ άλλοι δεν πιστεύουν ότι η Ευρώπη  θ’ αφήσει τη χώρα να χρεοκοπήσει.  Πόσο λάθος έχουν και οι δύο…

Ανήκω, όπως και άλλοι, κάπου στη μέση. Σε αυτούς που πιστεύουν ότι πράγματι, η Ελλάδα πληρώνει πολλές τραγικές αμαρτίες, που δεν θα μπορούσαν να συνεχίζονται εσαεί. Ότι η παγκόσμια κρίση δεν ήταν η αιτία της Ελληνικής, αλλά η σκανδάλη που ξεγύμνωσε τη μεγάλη συνωμοσία των Ελλήνων πολιτικών, επιχειρηματιών και πολιτών. Αυτή της βόλεψης, της ματαιοδοξίας και της καλοπέρασης εις βάρος άλλων, οποιοιδήποτε και αν ήταν αυτοί.

Σ’ αυτούς επίσης, που θεωρούν λανθασμένη τη μέθοδο της τρόικας. Διότι δεν μπορείς να σώσεις ένα βαριά ασθενή, εξασθενίζοντας τον και εξανεμίζοντας την όποια προοπτική έχει. Εφαρμόζοντας την άθλια οικονομική θεωρία που θέλει τη λογιστική να καθοδηγεί αντί να ελέγχει την οικονομική πολιτική. Διότι η οικονομία μετριέται με αριθμούς, αλλά δεν είναι νούμερα. Είναι μια πολύ πιο ζωντανή και εξελικτική επιστήμη που πρέπει να στηρίζεται στη δυναμική μιας κοινωνίας.

Το σήμερα της Ελλάδας είναι σαφές και διαφορετικό από εκείνο του πρώτου μνημονίου. Η εικονική πραγματικότητα της εγωιστικής ευμάρειας είχε ήδη καταρρεύσει. Ουδείς δικαιούται να ισχυριστεί ότι δεν ήξερε, δεν διάβασε, δεν άκουσε. Στο μεσοδιάστημα έπρεπε να φτιαχτεί το Ελληνικό ρεαλιστικό σχέδιο εξόδου της Ελλάδας από την κρίση. Η στρατηγική της ανάπτυξης, της εξυγίανσης και των μεγάλων διαρθρωτικών αλλαγών στη νομοθεσία και πολύ περισσότερο στη νοοτροπία του Έλληνα, από τους ίδιους τους ηγέτες του.

Αν η Ελλάδα σήμερα είχε το δικό της αξιόπιστο πλάνο αντιμετώπισης της κατάστασης, το παρουσίαζε στους δανειστές της και έπειθε για τη βιωσιμότητα και τη αποφασιστικότητα για εφαρμογή του, κανείς Ευρωπαίος και κανένα ΔΝΤ δεν θα ζητούσε αναξιοπρέπεια, επιβολή και εξαθλίωση. Αυτό κάνει η Ιταλία. Από την ώρα όμως που όλο το σύστημα περίμενε μπας και ξεπεράσει τις συμπληγάδες ξεγελώντας ξανά όλη την υφήλιο με ψεύτικες υποσχέσεις, αρριβισμό και ολοκληρωτική αδιαφορία, δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την αποδοχή των απάνθρωπων όρων του νέου μνημονίου. Που όσο ανελέητοι και αν είναι, δεν θα οδηγήσουν στο απόλυτο μηδέν της εξαθλίωσης, της “ανθρωποφαγίας” και της δραματικής αποκαθήλωσης του κοινωνικού ιστού που θα προκαλέσει η χρεωκοπία.

Βλέπω τις τελευταίες μέρες πολλούς Έλληνες πολιτικούς και λοιπούς παράγοντες να προσπαθούν να κρυφτούν και πάλι από την πραγματικότητα σε μια τελευταία προσπάθεια να σώσουν το τομάρι τους. Βλέπω ΜΜΕ να αλλάζουν χρώματα με ταχύτερους ρυθμούς από τους χαμαιλέοντες, για να κρατήσουν ζωντανό το παρηκμασμένο σύστημα που τα εξέθρεψε. Βλέπω κόσμο να εξαγριώνεται, γιατί χάνει κεκτημένα που πολλές φορές κέρδισε με το ρουσφέτι και την εξαγορά της ψήφου και της συνείδησης του. Υπάρχουν όμως και αυτοί που καλούνται να πληρώσουν το μεγάλο λογαριασμό της ρεμούλας, την οποία μάλιστα οι ίδιοι ποτέ δεν γεύτηκαν και ποτέ δεν θα απολαύσουν. Είναι η γενιά των Ελλήνων εικοσάρηδων. Και στεναχωριέμαι πραγματικά.

Διότι δεν πλούτισαν οι Έλληνες νέοι από τη μίζα και τη διαπλοκή. Δεν “ξεπήδησαν” από αυτή τη γενιά δημοσιογράφοι των εκατομμυρίων, διαφημιστές, σύμβουλοι, παρατρεχάμενοι, επιδοτούμενοι τεμπέληδες. Δεν απήλαυσε αυτή η γενιά δωρεάν ταξίδια σε ακριβά ξενοδοχεία, επτάστερα δείπνα, κότερα, πολυτελείς επαύλεις, υπερτιμολογημένα ή πλαστά τιμολόγια, κάλπικες επιδοτήσεις και χιλιάδες λουλουδιών στα μπουζούκια με τα χρήματα του ξένου ή του φορολογουμένου.  Δεν έστησε αυτή η γενιά επιχειρήσεις διαπλοκής με τζίρους εκατομμυρίων, που να έχουν ένα και μοναδικό πελάτη. Το κράτος.

Στη γενιά των εικοσάρηδων, όλοι που σήμερα κάνουν πως εξαγριώνονται, οφείλουν μια μεγάλη συγνώμη. Για όσα την καλούν να υποστεί, καθυποτάσσοντας ακόμη και το δικαίωμα να ονειρεύεται. Και μαζί με την απολογία, αφού δεν βρήκαν καν το θάρρος να θυσιάσουν λίγο τη βόλεψή τους σχεδιάζοντας ένα καλύτερο τρόπο εξόδου από την δυσπραγία που δημιούργησαν, ας βρουν το θάρρος να αποδεχτούν και να εφαρμόσουν το επαχθές νέο μνημόνιο των ξένων. Διότι μεγαλύτερη αναξιοπρέπεια από την εξαθλίωση της χρεοκοπίας δεν μπορεί να υπάρξει.

Ομολογώ ότι έχω ενοχληθεί τρομερά από τη δίωξη του ανθρώπου που ύβρισε τον πρόεδρο στο δρόμο. Ακόμη περισσότερο, μαθαίνοντας ότι το περιστατικό δε ήταν μεμονωμένο, αλλά το πρώτο μιας σειράς τέτοιων περιπτώσεων. Έχω εξοργιστεί ακόμη και με τον δήθεν καθωσπρεπισμό, τόσο των κομμάτων της αντιπολίτευσης, όσο και των μέσων μαζικής ενημέρωσης που θεώρησαν το γεγονός ευτελές για να ασχοληθούν ιδιαιτέρως. Διότι το θεωρώ κορυφαίο πολιτικό γεγονός που καταδεικνύει την ποιότητα της δημοκρατίας μας, τσαλαπατά το περί δικαίου αίσθημα και υπογραμμίζει τη μεγάλη ανοχή τις κοινωνίας μας σε στρεβλώσεις.

Να ξεκαθαρίσω πρώτα ότι δεν εγκρίνω συμπεριφορές υβριστικές προς τον οποιονδήποτε συνάνθρωπο μου. Όπως όμως και δεν πιστεύω στον δια επιβολής  σεβασμό που απαιτεί κάποιος ηγέτης, θεωρώντας τον εαυτό του ανώτερο από τους συμπολίτες του. Αυτά ίσχυαν σε φασιστικά και κομμουνιστικά καθεστώτα. Ο σεβασμός κερδίζεται, δεν χαρίζεται.  Ούτε καν προς τους προνομιούχους φέροντες αξιώματα. Είναι βέβαιο ότι κανείς συμπολίτης μας δεν θα σερνόταν στο δικαστήριο για “οχληρία” επειδή ύβρισε οδηγώντας τον επιβάτη ενός άλλου οχήματος. Εκτός αν ο επιβάτης ονομάζεται Δημήτρης Χριστόφιας. Και εδώ ξεκινάει το πρόβλημα.

Η ποιότητα του δημοκρατικού μας πολιτεύματος σαφώς δεν είναι η πρέπουσα όταν επανειλημμένα αναδεικνύονται διακρίσεις υπέρ ενός συγκεκριμένου πολίτη. Δεν είναι η πρώτη φορά. Για τα “μάτια” του κ. Χριστόφια έχουν διακοπεί ποδοσφαιρικοί αγώνες, έχουν συλληφθεί νεαροί για την κυκλοφορία φυλλαδίων με την υποψία και μόνο ότι αυτά στρέφονταν εναντίον του, έχει διωχθεί διαχειριστής ιστοσελίδας επειδή υποτίθεται παρακινούσε κόσμο να του κάνει κακό. Για τη χάρη του προέδρου παραπέμφθηκαν σε δίκες ο νεαρός που τον αποκάλεσε “βλάκα” στο δρόμο, ο κύριος στο Παλιομέτοχο που είπε μια κουβέντα παραπάνω στο καφενείο, ο δημόσιος υπάλληλος που τον είπε “άχρηστο” σε μια ιδιωτική συνομιλία, οι δύο δασκάλες που “χειρονόμησαν” βλέποντας την προεδρική λιμουζίνα να περνάει από μπροστά τους. Δεν δίστασε μάλιστα η περιλάλητη προεδρική φρουρά να συλλάβει για λίγο τον υιό του μακαρίτη πλοιάρχου Ιωαννίδη, μέσα στην αίθουσα της εξεταστικής επιτροπής. Η αλαζονεία αυτή που παραπέμπει στα καθεστώτα του Μάο στην Κίνα, του Καίσαρα στη Ρώμη, του Χίτλερ στη Γερμανία και τόσων άλλων, δημιουργεί την αίσθηση ότι στην Κύπρο έχει εγκατασταθεί ένα αστυνομικό κράτος που διώκει αντιλήψεις και όχι τα πραγματικά κακουργήματα. Ιδιαίτερα από την ώρα που όλη η ευαισθησία εξαντλείται σε ένα και μόνο πολιτικό, ο οποίος θα έπρεπε να έχει το θάρρος και την τόλμη να δείχνει μεγαλοψυχία αντί μικροψυχία σε όσους τον κατηγορούν. Ακριβώς επειδή ό ίδιος είναι η εξουσία και όχι αυτοί.

Το περί δικαίου αίσθημα στην Κύπρο από την άλλη, για πρώτη φορά βρίσκεται τόσο χαμηλά. Έχουμε τις ιστορίες της Ήλιος, του Μαρί, του Αλ Καπόνε. Είχαμε πρόσφατα υπόθεση που τρεις μάρτυρες κατηγορίας άλλαξαν την κατάθεση τους και άλλος ένας που βρισκόταν δήθεν στο πρόγραμμα προστασίας μαρτύρων βρέθηκε στα κατεχόμενα. Ο αρχηγός της αστυνομίας είπε ότι φταίει το σύστημα. Ποιος όμως είναι το σύστημα; Ο πολίτης;

Τον πολίτη λοιπόν δεν τον ενδιαφέρουν οι νομικισμοί και τα τεχνικά για τα οποία δικηγόροι, εισαγγελείς, αστυνομία, βουλή και δικαστές επικαλούνται είτε για να πανηγυρίζουν είτε για να σέρνουν το γαϊτανάκι των ευθυνών. Τον ενδιαφέρει ότι με τον ένα και τον άλλο τρόπο ουδείς καταδικάζεται. Και θα έπρεπε να τον ενδιαφέρει ακόμη περισσότερο ότι την ώρα που η εισαγγελία απάλλασσε τους αξιωματικούς που πλαστογράφησαν τα έγγραφα του Μαρί, σχηματιζόταν δικογραφία για ένα πολίτη που είπε μια κουβέντα στον δρόμο. Βοηθός εισαγγελέας θυμίζω είναι αυτός που σε βιβλίο του αναφερόταν σε εν ενεργεία πρόεδρο, εισαγγελέα και την τότε κυβέρνηση με φράσεις όπως “ανονιμοποίητη κουστωδία” και “καραγκιόζης”.

Η παχυδερμία του όλου μας συστήματος, φαίνεται από το ότι το θέμα της δίωξης πολιτών για καθημερινές συμπεριφορές θεωρήθηκε ότι δεν εμπίπτει στην κομιλφώ ατζέντα του “καθωσπρέπει” πολιτικού μας συστήματος. Έτσι ούτε κόμματα της αντιπολίτευσης αντέδρασαν, ούτε δημοσιογράφοι ερεύνησαν, ούτε και πολλοί πολίτες αγανάκτησαν. Η βόλεψη όμως είναι κακό πράγμα. Διότι “γιορτή δική σου, παραμονή δική μου”.

Αφορμή για αυτό το άρθρο αποτέλεσε ο αυτοευτελισμός του υπουργού Ανάπτυξης της Ελλάδας κ. Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, ο οποίος κατέδειξε μέχρι πού μπορεί να φτάσει ένας πολιτικός για να γίνει αρεστός. Για όσους δεν γνωρίζουν, ο κ. Χρυσοχοΐδης είναι διεκδικητής της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ. Επιχειρώντας λοιπόν να βγάλει την ουρά του απ’ έξω και να διαφοροποιηθεί, δήλωσε ότι ψήφισε μεν το μνημόνιο της τρόικας για την Ελλάδα, αλλά δεν το είχε διαβάσει ποτέ.

Για να διαχειριστεί κιόλας τον θόρυβο που δημιουργήθηκε, έγραψε στο στάτους του στο facebook: «Θέλω να ξεκαθαρίσω τη θέση μου και να επιβεβαιώσω τη στάση μου. Ναι, επαναλαμβάνω ότι το μνημόνιο δεν το διάβασα. Δεν ασχολήθηκα, όχι με το κείμενο, αλλά ούτε καν με τις διαδικασίες της δήθεν διαπραγμάτευσης. Είχαμε μάθει να εμπιστευόμαστε τον κάθε αρχηγό, πρωθυπουργό».

Ο συγκεκριμένος πολιτικός, κατά την ψήφιση του μνημονίου και σήμερα, είναι κορυφαίος υπουργός του ΠΑΣΟΚ. Το μίνιμουμ που θα έπρεπε να κάνει, είτε ήξερε το περιεχόμενο της κορυφαίας πολιτικής πράξης, που ήταν η ψήφιση του μνημονίου, είτε όχι, θα ήταν να αναλάβει το μέρος της ευθύνης του και να εξηγήσει γιατί είχε στηρίξει εκείνη την επιλογή. Αντ’ αυτού προτίμησε να επιχειρήσει να υπεκφύγει.

Οι πολιτικοί δέχονται σε όλο τον κόσμο, όπως και στην Ελλάδα και την Κύπρο, την επίθεση και τον χλευασμό. Για να αποκτήσουν ξανά τον σεβασμό, όμως, θα πρέπει τουλάχιστον να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων. Να στηρίζουν τις επιλογές τους με κόστος. Όταν χρειάζεται, να αναγνωρίζουν αδυναμίες και να προτείνουν διαφοροποιήσεις. Το έχω υποστηρίξει πολλές φορές ότι η πολιτική πρέπει να καθοδηγεί και όχι να καθοδηγείται από τον λαϊκισμό. Μπορεί ο λαϊκισμός ακόμη να πουλάει, αφού μεγάλο μέρος της κοινωνίας είναι εθισμένος σε αυτόν, αλλά δεν θα αργήσει να σε οδηγήσει στη γελοιοποίηση και τον εξευτελισμό.

Στο στάτους του κ. Χρυσοχοΐδη στο facebook, υπάρχουν 1500 περίπου επιθετικά σχόλια. Έχει γίνει share ίσα με 500 φορές, πολλαπλασιάζοντας τη χλεύη. Στο twitter, το hashtag (θέμα) #De_diavasa_to_mnimonio_giati… έγινε πρώτο παγκοσμίως. Δεκάδες χιλιάδες πολιτών κορόιδεψαν τον υπουργό, ολοκληρώνοντας τη φράση με διάφορα κωμικά και ευφυολογήματα. Ακριβώς επειδή τους έδωσε το δικαίωμα, επιδεικνύοντας έλλειψη πολιτικού ανδρισμού. Είχε θυσιάσει στον βωμό της σκοπιμότητας τις επιλογές του, το κόμμα του και τον αρχηγό του. Και το έκανε αναδρομικά.

Αν ο πολιτικός χάσει την αξιοπρέπειά του, τότε δεν μπορεί να σταθεί μπροστά σε κανέναν πολίτη. Θα καταστεί ο περίγελος και ο αποδιοπομπαίος τράγος του κάθε τι που πάει στραβά.

Το 2008, τη Δευτέρα μεταξύ πρώτου και δεύτερου γύρου, είχαμε μεταβεί –όπως είναι γνωστό– στο ΔΗΚΟ, για να συμφωνηθεί το πολιτικό πλαίσιο της στήριξης Κασουλίδη. Η σύνθεση της κυβέρνησης και τα συναφή είχαν ήδη συμφωνηθεί από τους αρχηγούς. Στη συζήτηση με την ηγεσία του κόμματος, ένα έμμισθο στέλεχος και μόνο, ζήτησε να μετανοήσει δημοσίως ο κ. Κασουλίδης για την επιλογή του στο Σχέδιο Ανάν. Τότε εξηγήσαμε ότι ο κ. Κασουλίδης απέδειξε τον σεβασμό του στο αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος από την επομένη της διεξαγωγής του και εξέθεσε τις θέσεις του στο Κυπριακό. Υποδείξαμε ότι κανείς Κύπριος δεν θα ήθελε να έχει Πρόεδρο αναξιοπρεπή. Στην επιμονή του συγκεκριμένου, επικοινωνήσαμε με τον κ. Κασουλίδη, ο οποίος μας έδωσε σαφείς οδηγίες να σταθούμε στη θέση μας, όποιο και αν ήταν το κόστος. Η ηγεσία του ΔΗΚΟ συμφώνησε μαζί μας και προχωρήσαμε στη σύνταξη ενός αμοιβαία αποδεκτού κειμένου-πλαισίου.

Την επομένη, το ΔΗΚΟ, για εντελώς άλλους λόγους και με την καθοδήγηση του τέως Προέδρου, επέλεξε να στηρίξει τον κ. Χριστόφια. Αν ο κ. Κασουλίδης είχε λιποψυχήσει μπροστά στην ανθρώπινη φιλοδοξία να εκλεγεί, θα είχε χάσει και πάλι τις εκλογές, αλλά θα είχε χάσει διά παντός και την αξιοπρέπειά του. Λέω την ιστορία, γιατί ήταν η ακριβώς αντίθετη συμπεριφορά με αυτήν του κ. Χρυσοχοΐδη.

Ο Πλάτωνας είχε πει ότι «Μια από τις τιμωρίες που δεν καταδέχεσαι να ασχοληθείς με την πολιτική είναι ότι καταλήγεις να σε κυβερνούν οι κατώτεροί σου». Αν οι πολιτικοί δείχνουν διαρκώς κατώτεροι όμως, τότε αυτό δεν μπορεί να συνεχίζει επ’ άπειρον. Θα αντικατασταθούν εκ των πραγμάτων.

Ο 23χρονος Βρετανός φοιτητής Richard O’Dwyer, δημιούργησε την ιστοσελίδα tvshack, που περιείχε συνδέσμους (links), αριθμός εκ των οποίων παρέπεμπαν σε περιεχόμενο που με βάση το αμερικανικό δίκαιο ήταν παράνομα διαθέσιμο. Όχι για το βρετανικό δίκαιο ωστόσο, εφόσον ο νεαρός δεν προσέφερε παράνομο περιεχόμενο, αλλά απλώς παρέπεμπε σε αυτό.

Το περιεχόμενο αφορούσε links σε ταινίες ή τηλεοπτικά προγράμματα για τα οποία τα δικαιώματα δεν κάλυπταν τη Βρετανία. Ο Richard, ούτε φιλοξενούσε ο ίδιος το περιεχόμενο, ούτε η ιστοσελίδα του βρισκόταν στις ΗΠΑ. Την «κατέβασε» μάλιστα, μόλις ειδοποιήθηκε από την αστυνομία. Εντούτοις, προ δέκα ημερών, βρετανικό δικαστήριο αποφάσισε την έκδοσή του στις ΗΠΑ, για να δικαστεί εκεί, κάτω από το ιδιαίτερα αυστηρό αμερικανικό δίκαιο.

Την πιο πάνω ιστορία την αναφέρω για να γίνει αντιληπτός ο πόλεμος που σήμερα διεξάγεται και τα συμφέροντα που παίζονται για τη διαφύλαξη των πνευματικών δικαιωμάτων. Και την τεράστια γκρίζα ζώνη που έχει δημιουργηθεί μεταξύ της προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας από τη μία και της ελευθερίας του λόγου από την άλλη.

Ο τίτλος του άρθρου παραθέτει τα ακρωνύμια των δύο νομοθεσιών που επιχειρήθηκε να περάσουν από το Κογκρέσο και την αμερικανική Βουλή. H «Πράξη για τη διακοπή της δικτυακής πειρατείας» SOPA (Stop Online Piracy Act) και η «Πράξη για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας» PIPA (Protect Intellectual Property Act). Και με τα δύο αυτά νομοσχέδια δίνονταν δυνατότητες στους αρμοδίους να κλείνουν κατά βούληση σελίδες στο διαδίκτυο με μια απλή διοικητική πράξη και με επαρκές στοιχείο μόνο την υποψία παρανομίας. Η επαναφορά της ιστοσελίδας θα μπορούσε να γίνει δε, μόνο με κανονική δικαστική διαδικασία. Τα νομοσχέδια με λίγα λόγια προέβλεπαν τη «φυλάκιση» κάποιου με την υποψία και την «αποφυλάκισή» του αφού αποδείκνυε αθωότητα πέραν πάσης αμφιβολίας.

Με βάση το SOPA, όλες οι ιστοσελίδες στις οποίες οι χρήστες μπορούν να βάζουν σχόλια, φωτογραφίες, ήχο ή βίντεο (user generated content), όπως είναι τα κοινωνικά δίκτυα (Facebook, Twitter κ.τ.λ.) και το Youtube, ή να γράφουν τη γνώμη τους (blogs, comments), μπορούν να γίνουν αντικείμενο μιας καταγγελίας η οποία μπορεί να γίνει εισαγγελική παραγγελία, επειδή κάποιος χρήστης έβαλε ένα link προς ένα «ύποπτο» site.

Η ιστοσελίδα αμέσως θα πρέπει να κλείσει και μετά να καθίσει να αποδείξει ότι δεν είχε καμία τέτοια πρόθεση. Ταυτόχρονα, θα μπορούσαν οι αρμόδιοι να κλείνουν και τον παροχέα διαδικτύου που επιτρέπει την πρόσβαση σε μία τέτοια ιστοσελίδα, αλλά και τις μηχανές αναζήτησης όπως Google και Yahoo, επειδή επέτρεψαν την εμφάνιση τέτοιων links.

Έτσι, το μπαλάκι του ελέγχου του περιεχομένου που βάζουν οι χρήστες θα περνούσε αναγκαστικά στους ιδιοκτήτες τέτοιων ιστοσελίδων, που για να προστατευθούν, θα αναγκάζονταν να ζητήσουν την άρση της ανωνυμίας όλων των χρηστών και τη λογοκρισία των σχολίων και του περιεχομένου προτού αναρτηθεί.

Θα αναγκάζονταν ταυτόχρονα να αποκλείσουν το οποιοδήποτε αμφισβητούμενο περιεχόμενο, όπως μια φωτογραφία ή ένα βίντεο, με το φόβο των Ιουδαίων. Και επιπλέον, να σταματήσουν κάθε είδους προσπάθεια για τεχνολογική αναβάθμιση, προκειμένου να επικεντρωθούν στον αστυνομικό τους ρόλο.

Την περασμένη Τετάρτη 18 Ιανουαρίου, έγινε ίσως η μεγαλύτερη στην ιστορία παγκόσμια εκδήλωση υπέρ της ελευθερίας του λόγου. 13 εκατομμύρια υπογραφές μαζεύτηκαν από την Google, 4 εκατομμύρια e-mail διαμαρτυρίας εστάλησαν και πάνω από 115 χιλιάδες ιστοσελίδες συμμετείχαν στη συσκότιση του διαδικτύου που έγινε ως ένδειξη διαμαρτυρίας.

Με πρωταγωνιστή τη Wikipedia, τη μεγαλύτερη εγκυκλοπαίδεια που έγινε ποτέ, το περιεχόμενο της οποίας γράφεται από εθελοντές και διατίθεται δωρεάν στον καθένα μας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προς τιμή της, κάλεσε τις ΗΠΑ να ανακαλέσουν.

Είμαστε πολίτες του κόσμου και λυπάμαι όταν βλέπω το πολιτικό μας σύστημα να αναλώνεται στην μικροπολιτική και το Κυπριακό και τα ΜΜΕ να μην παίρνουν σχεδόν χαμπάρι για το τι συμβαίνει γύρω μας. Όλη αυτή η ιστορία πέρασε στην Κύπρο σχεδόν απαρατήρητη, παρόλο που θα επηρέαζε τις ζωές μας και αυτές των παιδιών μας.

Έχουμε και τους περισσότερους κατ’ αναλογία χρήστες του Facebook να θυμίσω μόνο. Ξεκίνησα να γράφω με την ελπίδα να προκαλέσω το σύστημα, που κατά τα άλλα νοιάζεται για την πολιτική αποχή. Την ώρα όμως που γράφονταν αυτές οι γραμμές, ένα tweet με πληροφόρησε ότι οι παγκόσμιοι πολίτες και το internet νίκησαν τα συμφέροντα. Τα νομοσχέδια αποσύρθηκαν μέχρι νεωτέρας!

Να λοιπόν που ξαναέρχεται και η ώρα του Κυπριακού σε αυτή τη θητεία. Με ορόσημο την ημερομηνία ανάληψης από την Κυπριακή Δημοκρατία της ευρωπαϊκής προεδρίας, αλλά και υπό το φως των ανακαλύψεων υδρογονανθράκων. Το να υπάρχει κινητικότητα και πίεση από τον ξένο παράγοντα και προς τις δύο κατευθύνσεις ενόψει σημαντικών γεγονότων, είναι κάτι με το οποίο το κυπριακό πρόβλημα «τρέφεται».

Ας μην ξεχνάμε κιόλας ότι ο κάθε μεσολαβητής, είτε γ.γ. του ΟΗΕ είναι, είτε ειδικός αντιπρόσωπος, πρέσβης ή απεσταλμένος, αισθάνεται και προσωπικά τέτοιες ευκαιρίες ως τις τελευταίες του, για να πετύχει κάποια έστω πρόοδο προκειμένου να μην καταγραφεί και αυτός στην ατέλειωτη λίστα των αποτυχημένων διπλωματών που είχαν εμπλοκή με το Κυπριακό.
Δεν είμαι από εκείνους που πριν από κάθε «τριμερή» συνάντηση προειδοποιούν με σεισμούς, λοιμούς και καταποντισμούς, όπως κάνουν πολλοί στην Κύπρο για να εκφοβίσουν τον λαό και να συνεχίσουν να χτίζουν πάνω στο Κυπριακό πολιτικές καριέρες. Γι’ αυτό και στις δύο προηγούμενες συναντήσεις η θέση της στήλης ήταν να πέσει ο πήχης του τρόμου και να δούμε το θέμα ρεαλιστικά. Ήταν συναντήσεις μειωμένων προσδοκιών και έτσι εξελίχθηκαν κιόλας.

Η νέα «σύναξη» ωστόσο στο Greentree έχει τις προϋποθέσεις να είναι διαφορετική. Και για τους αντικειμενικούς λόγους που προκύπτουν από προεδρία και αέριο, αλλά και για τους υποκειμενικούς που προκύπτουν ένεκα των επερχόμενων προεδρικών εκλογών. Υποψήφιος στις οποίες δεν ξέρω με βεβαιότητα αν τελικά θα είναι, αλλά σίγουρα θέλει πολύ να είναι ο κ. Χριστόφιας. Οι ανάγκες του Κυπριακού βέβαια είναι πολύ διαφορετικές από εκείνες της προεκλογικής εκστρατείας. Γεγονός που στήνει γύρω του ένα σκηνικό από δύο συμπληγάδες πέτρες. Το εθνικό θέμα από τη μια και την προοπτική επαναδιεκδίκησης από την άλλη.

Ο κ. Χριστόφιας γνωρίζει καλά πως παρά το ότι εξελέγη με το κενό περιεχομένου περίβλημα του «Προέδρου λύσης», για να έχει την οποιαδήποτε πιθανότητα επανεκλογής, χρειάζεται να οδηγηθούμε σε εκλογές δύο γύρων, όπου στον δεύτερο θα πετύχει τη στήριξη από κάποιες έστω δυνάμεις του ΔΗΚΟ και της ΕΔΕΚ.

Είναι πασιφανές ότι τα δύο αυτά κόμματα έχουν απομακρυνθεί σημαντικά από τον Πρόεδρο, εκφράζοντας κυρίως ενστάσεις στο Κυπριακό με αιχμή του δόρατος την εκ περιτροπής προεδρία και τους εποίκους. ΔΗΚΟ και ΕΔΕΚ φαίνονται μάλιστα ορισμένες φορές να είναι σε απόσταση πλησιέστερη προς τον ΔΗΣΥ παρά προς το ΑΚΕΛ σήμερα.

Η επιλογή της σκλήρυνσης των θέσεων στο Κυπριακό φαντάζει να είναι για τον Πρόεδρο ο μόνος δρόμος, αν θα καταφέρει την κρίσιμη στιγμή να επαναφέρει το δίλημμα τού προ οκταετίας δημοψηφίσματος έναντι του κ. Αναστασιάδη. Το αν θα κατορθώσει, σκληραίνοντας, να κρατήσει και τη συμπάθεια των ρομαντικών της λύσης, που πίστεψαν και απογοητεύτηκαν από αυτόν εκατό φορές μέχρι σήμερα, είναι επίσης ένα πολιτικό ζητούμενο, το οποίο όμως μαθηματικά και εκλογικά έχει δευτερεύουσα σημασία.

Με δεδομένη την αναζωπύρωση της τουρκικής αδιαλλαξίας αλλά και την αναβάθμιση της σημασίας της Τουρκίας, φαινόμενα που ούτως ή άλλως ελαχιστοποιούν τις προοπτικές πραγματικής προόδου ή κάποιων θετικών εξελίξεων, ο κ. Χριστόφιας έχει ήδη δώσει το στίγμα της νέας πιο σκληρής πολιτικής του, εκφράζοντας δημοσίως και επανειλημμένα αμφιβολίες για το κατά πόσον θα πρέπει να γίνει η συνάντηση στο Greentree από την ώρα που παρατηρείται οπισθοδρόμηση αντί πρόοδος. Λίγο «φτηνό» –επιτρέψτε μου να πω– το τέχνασμα, το οποίο και δεν πρόκειται να «αγοράσει» κανείς διεθνώς. Τέτοια πράγματα θα είχαν αξία αν είχαν τεθεί ως προϋποθέσεις, κάτι που δεν έγινε. «Αν έχεις δίκιο, έλα να το αποδείξεις», θα του πούνε όλοι.

Ακριβώς εδώ, στην «απόδειξη», είναι που έγκειται και ο μεγάλος κίνδυνος. Οι συνομιλίες αυτές μάλλον θα αποτύχουν και επί της ουσίας δεν έχω καμία αμφιβολία ότι η ευθύνη ανήκει στην τουρκική πλευρά. Το θέμα όμως είναι πού θα αποδοθεί. Και για ποιο λόγο. Θα αποδοθεί για την υπαναχώρηση σε μέχρι σήμερα συμφωνηθέντα και για κατάθεση απαράδεκτων θέσεων; Θα αποδοθεί για την αδυναμία χειρισμού μιας πρόσκλησης για πολυμερή διάσκεψη ένεκα και προεκλογικών σκοπιμοτήτων; Θα αποδοθεί εξίσου και στα δύο ή και πουθενά; Ιδού το μεγάλο ερώτημα.

Μπορεί στον δημόσιο διάλογο να ακούμε γελοία κολοκυνθίσματα για το ποιος και εάν ξεκίνησε την προεδρολογία, η πραγματικότητα όμως είναι ότι οι προεδρικές εκλογές μέσα από το ξεδίπλωμα κεντρικά σχεδιασμένων και μελετημένων προεκλογικών εκστρατειών, έχουν ξεκινήσει επισήμως ανήμερα των Χριστουγέννων. Με το εναρκτήριο λάκτισμα να αποτελούν οι συνεντεύξεις του νυν Προέδρου και της συζύγου του από τη μία και τη συνέντευξη του κ. Αναστασιάδη μαζί με τη δημοσιοποίηση αμφιβόλου εγκυρότητας δημοσκοπήσεων από την άλλη. Γεγονότα που ήθελαν να εξυπηρετήσουν πολύ συγκεκριμένες εκλογικές σκοπιμότητες.

Είναι αλήθεια ότι η διαφαινόμενη εκλογική αντιπαράθεση των δύο πόλων με αιχμή του δόρατος τους ίδιους τους ηγέτες τους, διαφαινόταν εδώ και ενάμιση περίπου χρόνο. Υπήρχε και η αίσθηση της ύπαρξης μιας αλλόκοτης πολιτικής ισορροπίας, όπου Δημήτρης Χριστόφιας και Νίκος Αναστασιάδης είχαν σοβαρές πιθανότητες εκλογής αμφότεροι, κυρίως αν θα είχε ο ένας απέναντί του τον άλλο και όχι κάποιον τρίτο. Συνέφερε και στους δύο να αναμετρηθούν μεταξύ τους.

Αυτή η ισορροπία κινδύνευσε να διαταραχθεί μετά την έκρηξη στο Μαρί, που θεωρήθηκε από ορισμένους και εντός του ΑΚΕΛ ότι μαζί με τα εμπορευματοκιβώτια, σμπαράλια έγινε και η προοπτική επαναδιεκδίκησης από τον κ. Χριστόφια. Άρχισαν να «παίζουν» ονόματα από τον «χώρο του κέντρου» και να συζητιέται η προοπτική του να επιστρέψει το ΑΚΕΛ στη θέση του κόμματος που εκλέγει αλλά δεν εκλέγεται στην προεδρία. Φυσιολογικά, η συζήτηση πέρασε και στην απέναντι όχθη, όπου από τη μία η αλλαγή των ισορροπιών μπορούσε να μειώσει τις προοπτικές νίκης, αλλά από την άλλη ο ΔΗΣΥ κέρδιζε πολλούς πόντους ως η εναλλακτική πρόταση εξουσίας.

Στην Κύπρο, κανείς Πρόεδρος δεν έφυγε από μόνος του. Όλοι οι εν ενεργεία Πρόεδροι, είτε έχασαν εκλογές είτε τη μάχη με τη ζωή. Κανόνα που με σαφήνεια δείχνει να μην έχει καμία διάθεση να σπάσει ούτε ο νυν Πρόεδρος. Η διαχείριση κρίσης που έγινε από το Προεδρικό μία βδομάδα μετά την ήττα των δημοτικών εκλογών ήταν σαφής. Ο κ. Χριστόφιας μίλησε στη «Χαραυγή», θέλοντας να απευθυνθεί πρώτα απ’ όλα στο εσωτερικό του κόμματός του, να τους υπογραμμίσει να μην τον «ξεγράφουν» έτσι εύκολα και να τους εφοδιάσει με επιχειρήματα για το γιατί. Από την άλλη, η κα Έρση Χριστόφια μίλησε στον «Φιλελεύθερο» σε μία αγωνιώδη προσπάθεια να ξανακτίσει την εικόνα του «καλού, συναισθηματικού ανθρώπου» που απώλεσε ο σύζυγός της κυρίως μετά την έκρηξη, ομολογώντας ταυτόχρονα και την επιθυμία να είναι ξανά Πρόεδρος. Ο κ. Αναστασιάδης, έσπευσε λογικά στη συνέντευξη που έδωσε επίσης στον «Φιλελεύθερο», να κεφαλαιοποιήσει τη νίκη των δημοτικών εκλογών και να «κλειδώσει» το χρίσμα του υποψηφίου.

Γίνεται συζήτηση αυτές τις μέρες για το κατά πόσο βοηθάει τον τόπο μία μακρά προεκλογική εκστρατεία. Τη μεγάλη διάρκεια όμως τη χρειάζονται και ο κ. Χριστόφιας και ο κ. Αναστασιάδης. Ο κ. Χριστόφιας για να αντιστρέψει το βαρύ κλίμα που δημιουργήθηκε από την αποτυχημένη μέχρι σήμερα θητεία και τα πολύ αρνητικά ποσοστά αποδοχής που καταγράφει. Ο κ. Αναστασιάδης για να καθιερωθεί ως οιονεί Πρόεδρος της Δημοκρατίας, κάτι στο οποίο υστερούσε.

Δεν συμμερίζομαι το ότι νομοτελειακά, η προεκλογική εκστρατεία ενός χρόνου θα κάνει ζημιά στον τόπο και στην πολιτική. Η αντίστοιχη των προηγούμενων προεδρικών έκανε καλό στην Κύπρο. Αν είναι κιόλας η μεγάλη διάρκεια, αιτία για να μπούμε στην ουσία, θα πετύχουμε το βέλτιστο.

Και αυτό ακριβώς είναι το ζητούμενο. Η συζήτηση για το παρελθόν θα γίνει, αλλά χρειάζεται πάνω απ’ όλα συζήτηση και για το μέλλον της χώρας. Σε όλα τα επίπεδα και για όλα τα θέματα. Για τον προσανατολισμό της, την κατεύθυνσή της, τις ένα σωρό επί μέρους πολιτικές και στρατηγικές που πρέπει να αναπτυχθούν, στον αντίποδα του σημερινού «βλέποντας και κάνοντας».

Θα αποτελεί ύψιστη αποτυχία του πολιτικού συστήματος να περιορίσει τις εκλογές σε ζυγαριά που θα έχει από τη μία το Μαρί και από την άλλη το Σχέδιο Ανάν. Και θα είναι η μέγιστη αποτυχία της πολιτικής, αν ο κόσμος θα καλείται να ψηφίσει κάποιον, μόνο και μόνο για να μην εκλεγεί ο άλλος.

Θυμάμαι, στις 31/12/2004, το πρωτοσέλιδο της αθηναϊκής «Sportday» να τιτλοφορείται «Γέρο Χρόνε μη φεύγεις». Ήταν η χρονιά του Euro, των Ολυμπιακών, της αίσθησης της εθνικής επιτυχίας για την Ελλάδα. Σήμερα, στο μεταίχμιο του 2011, η ευχή για μας εδώ στην Κύπρο μάλλον πρέπει να είναι «Γέρο Χρόνε φύγε να μη σε βλέπουμε άλλο».

Τελειώνει επιτέλους η χρονιά που η πάλαι ποτέ ευημερούσα οικονομία μας τέθηκε σε κίνδυνο προσφυγής σε μηχανισμό στήριξης και αλλεπάλληλες υποβαθμίσεις. H χρονιά του Μαρί και του ξεγυμνώματος του κράτους και των θεσμών, η χρονιά που το περί δικαίου αίσθημα βρέθηκε στο ναδίρ με υποθέσεις όπως της «Ήλιος» και της μη δίωξης όσων πλαστογράφησαν έγγραφα της έκρηξης, η χρονιά που το Κυπριακό μοιάζει να αρχειοθετείται στα ράφια της διεθνούς διπλωματίας.

Η μοναδική ελπιδοφόρα εξέλιξη ήρθε στο τέλος της χρονιάς και έχει να κάνει ασφαλώς με την ανακάλυψη αξιόλογης ποσότητας φυσικού αερίου στο οικόπεδο 12 της δικής μας ΑΟΖ. Σημαντικός σταθμός για την προοπτική της χώρας, που μας θυμίζει κιόλας ότι δεν πρέπει ποτέ να σταματάμε να ελπίζουμε και να επιδιώκουμε το καλύτερο. Όπως όμως και να μην παρασυρθούμε, αλλά να ανησυχούμε και να φοβόμαστε από τις ανεπάρκειες, τις αδυναμίες και τις γκρίζες ζώνες του δημόσιου μας βίου. Ελπίδες και φόβοι που το 2012 αποκτούν μεγαλύτερη αξία, εφόσον η κρισιμότητα της νέας χρονιάς δεν έχει μόνο να κάνει με το Κυπριακό, αλλά και με τη χάραξη στρατηγικής διαχείρισης των υδρογονανθράκων και την επιτυχία της κυπριακής προεδρίας.

Ελπίζω λοιπόν το 2012 να είναι για την Κύπρο μια χρονιά επανεκκίνησης. Σε όλα τα επίπεδα. Διότι όπως όλα δείχνουν, αυτή τη χρονιά μπορούμε να πετύχουμε πολλά, αλλά και να χάσουμε ακόμη περισσότερα.

Ελπίζω πρώτα απ’ όλα στην οικονομική σταθεροποίηση και ανάκαμψη. Να εξυγιανθεί όσο γίνεται το κράτος, να έρθουν επενδύσεις, να ενισχυθούν κυρίως οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Να αναβαθμιστεί η οικονομία μας. Να μειωθεί έτσι η ανεργία και η αβεβαιότητα για το μέλλον. Πολύ φοβάμαι ότι η ανακάλυψη του αερίου και ο προεκλογικός χαρακτήρας της χρονιάς θα παρασύρουν τη χώρα στην κατρακύλα των παροχών και της κάλπικης ευμάρειας.

Ελπίζω το κράτος μας ως σύνολο να διαχειριστεί τους υδρογονάνθρακες με σύνεση και συναίσθηση του μέλλοντος και του διεθνούς περιβάλλοντος. Να δημιουργήσουμε τις δομές και τους μηχανισμούς που δεν θα επιτρέπουν τον καιροσκοπισμό, τη διαφθορά, τον νεοπλουτισμό. Να θωρακίσουμε τη χώρα από τους εξωτερικούς κινδύνους και με βάση ένα κοινά αποδεκτό σχέδιο να συνεργαστούμε για να κερδίσει η Κύπρος τη θέση που μπορεί στον κόσμο που θα προκύψει μετά την κρίση. Να διασφαλίσουμε την οικονομική μας προοπτική αλλά και τον μη ενταφιασμό του Κυπριακού. Χρειάζεται να χειριστούμε τους υδρογονάνθρακες με τη μίνιμουμ ενότητα, όπως τότε την ενταξιακή πορεία. Γιατί πολύ φοβάμαι ότι ήδη ξεκίνησε να καθίσταται το αέριο προεκλογικό δόρυ για την κυβέρνηση και τον Πρόεδρο από τη μια, ενώ από την άλλη πρόσωπα που αντιπολιτεύονται πιθανόν να επιχειρήσουν να μειώσουν την εξέλιξη ή και να την υπονομεύσουν.

Ελπίζω η χώρα μας να ανταποκριθεί στο καθήκον και προνόμιο της ευρωπαϊκής προεδρίας. Να βρούμε επιτέλους τη θέση μας στην Ευρώπη. Να μην είμαστε ο φτωχός συγγενής και ο αναξιόπιστος μονοθεματικός εταίρος. Πολύ φοβάμαι ότι θα επιχειρηθεί να καταστεί η προεδρία επικοινωνιακό πυροτέχνημα και να περιοριστεί σε τηλεοπτικές ασκήσεις δημοσίων σχέσεων από τον Πρόεδρο Χριστόφια. Με ανεπανόρθωτες συνέπειες για τη χώρα.

Δεν υποστηρίζω τη σημερινή κυβέρνηση και τη θεωρώ απίστευτα κατώτερη των περιστάσεων. Ελπίζω, όμως, έστω την τελευταία χρονιά, να εμπνεύσει λίγη εμπιστοσύνη και ηγεσία στον λαό μας. Τα κυρίαρχα συστατικά για να έχουμε ανάταση ψυχολογίας και να «δουλέψει» η Κύπρος ξανά σε όλα τα επίπεδα. Όπως ελπίζω η προεκλογική εκστρατεία που ήδη ξεκίνησε, να μην περιοριστεί στις προσωπικές ατζέντες, τους τακτικισμούς και τα ανομολόγητα κομματικά παζαρέματα. Να αποκτήσει ουσία και περιεχόμενο. Πρόγραμμα και διάλογο για το μέλλον της χώρας. Γιατί πολύ φοβάμαι ότι η ποιότητα του πολιτικού μας πολιτισμού κινδυνεύει να ευτελιστεί ολότελα, οδεύοντας προς τον Φεβρουάριο του 2013.

Καλή χρονιά σε όλους!

Έχει πλάκα η κουβέντα με την αποχή. Την κακολογούν και την αναθεματίζουν οι πολιτικοί πριν από κάθε εκλογή και με το που κλείνουν οι κάλπες κάνουν διαγωνισμό ποιος θα την καλοπιάσει καλύτερα. Της δίνουν διαστάσεις «θεϊκές» και για καμιά βδομάδα παρουσιάζουν μέχρι και «πακέτα μέτρων» ή «ερευνητικά προγράμματα» για να πείσουν ότι «πήραν το μήνυμα».

Εγώ όμως, που διαφωνώ με την αποχή ως μέτρο αντίδρασης στα πολλά κακά του πολιτικού συστήματος και πριν και μετά τις εκλογές, δεν θα επιχειρήσω να καλοπιάσω κανένα. Πρώτον, διότι με ένα τεράστιο ποσοστό όσων απέχουν για πολιτικούς λόγους συμφωνώ στα περισσότερα ζητήματα με αποδείξεις. Έκανα προσωπική προεκλογική εκστρατεία με αυτά σημαία. Δεύτερον, διότι κυρίαρχη αιτία πρόκλησης της πολιτικής αποχής είναι τα ψέματα και η πολιτική ανειλικρίνεια.

Αν θέλουμε λοιπόν να είμαστε ειλικρινείς και να μη λαϊκίζουμε για να χαϊδεύουμε αυτιά, θα καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι η αποχή είναι ο δεύτερος μεγάλος χαμένος των δημοτικών εκλογών. Αν μάλιστα δεν ήταν τόσο γερό το μήνυμα απαρέσκειας προς την κυβέρνηση που έστειλε η –μόνη άτεγκτη– κάλπη, τότε θα μιλούσαμε για πανωλεθρία της αποχής. Το γιατί θα το εξηγήσω αμέσως.

Όσοι απέχουν συνειδητά από τις εκλογικές αναμετρήσεις, ένα κυρίαρχο επιχείρημα επικαλούνται. Ότι τίποτα δεν αλλάζει και το τελικό αποτέλεσμα είναι αυτό που θα αποφασίσουν τα κόμματα και τα παζαρέματα πίσω από τις κλειστές πόρτες. Ισχυρίζονται κιόλας ότι ακόμη και η ίδια η εκλογική διαδικασία αποτελεί επίφαση νομιμοποίησης της κομματικής συναλλαγής. Τα «πρόβατα» των κομμάτων λένε, πάλι θα ψηφίσουν αυτό που θα τους πουν.

Αμ δε! Να που ήρθε η πανηγυρική διάψευση. Την Κυριακή, έπεσαν ένα σωρό κατεστημένα και ανατράπηκαν ακόμη περισσότερα κομματικά μαθηματικά. Χωρίς μάλιστα τη συνδρομή κανενός από όσους, έχοντας σημαία την ανάγκη των αλλαγών, απέχουν επιδεικτικά.

Οι πολίτες που ψήφισαν, άλλαξαν τα πράγματα και κινήθηκαν αντίθετα από τις προσταγές των κομμάτων και των συναλλαγών. Εξέλεξαν αυτόν που «γούσταραν» για δήμαρχο και όχι αυτόν που οι κομματικές πλειοψηφίες επιχείρησαν να επιβάλουν. Έστειλαν σπίτι του, όποιον θεωρούσαν κατεστημένο, πηγή διαφθοράς ή κατώτερο των προσδοκιών. Σε Λάρνακα, Στρόβολο, Άγιο Δομέτιο, Αγλαντζιά, Έγκωμη, Δάλι, Λακατάμια, Αραδίππου και ένα σωρό άλλους δήμους. Ακόμη και στο Παραλίμνι, όπου στην «εσωκομματική» εκλογική διαδικασία κέρδισε αυτός που ήθελαν οι πολίτες και όχι εκείνος που είχε το χρίσμα από το κόμμα (γιατί χρειαζόταν χρίσμα εκεί άραγε;).

Το τι ανανέωση υπήρξε σε επίπεδο δημοτικών συμβούλων, δεν περιγράφεται.

Το δεύτερο αρνητικό μήνυμα για την αποχή, έρχεται από το εύρος και το γεωγραφικό προσδιορισμό της. Ποσοστό της τάξης του 31% δεν είναι τεράστιο, από την ώρα που ένα 10% περίπου είναι λάθη καταλόγων και άνθρωποι που βρίσκονται στο εξωτερικό. Η καλή μελέτη της αποχής, δείχνει κιόλας ότι ήταν της τάξης του 40% εκεί όπου το αποτέλεσμα θεωρείτο δεδομένο. Και στις περιοχές που θεωρείτο δεδομένο, περιλαμβάνω και τον Στρόβολο, άσχετα αν οι δημοσκοπήσεις διαψεύστηκαν. Εκεί όπου υπήρχε αμφίρροπη εκλογική μάχη, η αποχή περιοριζόταν στο 20%.

Η κυριότερη όμως ήττα της αποχής, ήταν η εκμετάλλευσή της από τα κόμματα που έχασαν. Είμαι σίγουρος ότι όσοι απείχαν, το τελευταίο που ήθελαν ήταν να χρησιμοποιούνται από το κυβερνητικό κυρίως στρατόπεδο, σαν επιχείρημα για να δικαιολογηθεί η ήττα. Αντί να πάρουν το μήνυμα της καταδίκης της πολιτικής, ΑΚΕΛ και ΔΗΚΟ κυρίως, τα έριχναν όλα στην αποχή. Δεν υπάρχει θεωρώ μεγαλύτερη προσβολή από όποιον απείχε συνειδητά, να τον χρησιμοποιούν σαν δικαιολογία.

Οι ψηφοφόροι που απέχουν είναι κυρίως μορφωμένοι άνθρωποι, με άποψη και ιδέες για μια καλύτερη και πιο σύγχρονη Κύπρο. Αισθάνονται να τους κόβονται τα φτερά από ένα πολιτικό σύστημα πεπαλαιωμένο και αδύναμο να κατανοήσει το τι συμβαίνει στον κόσμο σήμερα. Νιώθουν πολλές φορές να προκρίνονται επιλογές που προσβάλλουν την νοημοσύνη τους. Και έχουν δίκιο. Το άδικο το βρίσκω την ώρα που θεωρούν τους εαυτούς τους «ανώτερους» από τους άλλους και με αυτή την ελιτίστικη προσέγγιση απέχουν, αφήνοντας το μέλλον και τις ιδέες μας κυρίως, στα χέρια των υπολοίπων.

Το σημερινό άρθρο ας θεωρηθεί γράμμα προς φίλους. Καλά Χριστούγεννα!

It is I who must begin

It is I who must begin.
Once I begin, once I try
here and now,
right where I am,
not excusing myself
by saying things
would be easier elsewhere,
without grand speeches and
ostentatious gestures,
but all the more persistently
to live in harmony
with the “voice of Being,” as I
understand it within myself
as soon as I begin that,
I suddenly discover,
to my surprise, that
I am neither the only one,
nor the first,
nor the most important one
to have set out
upon that road.
Whether all is really lost
or not depends entirely on
whether or not I am lost.

Vaclav Havel

*Ο Βάτσλαβ Χάβελ (Václav Havel) (Πράγα 5 Οκτωβρίου 1936-18 Δεκεμβρίου 2011) ήταν Τσέχος πολιτικός, συγγραφέας και δραματουργός. Ήταν ο τελευταίος Πρόεδρος της Τσεχοσλοβακίας και πρώτος Πρόεδρος της Τσεχίας, από τις 2 Φεβρουαρίου 1993 ως τις 2 Φεβρουαρίου 2003. Είχε παίξει σημαντικό ρόλο στη λεγόμενη Άνοιξη της Πράγας του 1968 και τη Βελούδινη επανάσταση του 1989, την κατάρρευση δηλαδή του κομμουνιστικού καθεστώτος στην Τσεχοσλοβακία.

Ιστορικά, θα δούμε ότι η ευρωπαϊκή ενοποίηση αποτέλεσε επιδίωξη από αρχαιοτάτων χρόνων. Η προσπάθεια, όμως, ήταν να επιτευχθεί με τη δύναμη των όπλων. Από τον καιρό της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας μέχρι και τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όλο και κάποιος ήθελε την Ευρώπη ολόκληρη για την πάρτη του. Η αρχή που έγινε από την Ένωση Άνθρακα και Χάλυβα, συνεχίστηκε με την ΕΟΚ, την Ευρωπαϊκή Κοινότητα και σήμερα βρίσκεται στο στάδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι η πρώτη όπου οι Ευρωπαίοι προσπαθούν να ενωθούν ειρηνικά και αυτοβούλως.

Κάποιοι λένε ότι αυτό που σήμερα ζούμε είναι ο Γ΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, όπου η Γερμανία προσπαθεί αυτή τη φορά να επιβληθεί σε όλους με τη δύναμη των χρημάτων. Η ίδια η Γερμανία ισχυρίζεται, δικαίως, ότι έχει κάθε διάθεση να σώσει το ευρώ, φτάνει να υπάρχει πλέον δημοσιονομικός έλεγχος για να μην μπορεί ο καθένας να ξεφεύγει έχοντας σαν μαξιλαράκι τα χρήματα του Γερμανού φορολογουμένου. Βάση υπάρχει και στα δύο. Το ζήτημα όμως είναι ευρύτερο.

Η οικονομική κρίση, ό,τι κι αν λένε οι οικονομολόγοι και οι τραπεζίτες που ένιωσαν για πρώτη φορά τη δύναμη της εξουσίας να περνάει στα χέρια τους, δεν είναι οικονομικό πρόβλημα. Είναι κατ’ εξοχήν πολιτικό. Η κρίση δε του δημόσιου χρέους έχει ήδη απειλήσει τα θεμέλια του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Εξήντα χρόνια προσπαθειών να έρθουν οι Ευρωπαίοι πιο κοντά, κινδυνεύουν να χαθούν. Οι πολίτες, και ιδιαίτερα οι νεότερες γενιές, παραμένουν διχασμένοι ανάμεσα στην αναγκαιότητα των περικοπών και την ελπίδα για ανάπτυξη, ευημερία και απασχόληση.

Η “λογιστική” λύση που στενόμυαλα οικονομικά μυαλά προσπαθούν να επιβάλουν, περιορίζεται στη λιτότητα και τα παραμύθια περί ψυχολογικής ανάκτησης εμπιστοσύνης. Αυτό επιχειρήθηκε και στις Βρυξέλλες προχτές, όπου αποφασίστηκαν αστυνομικές και δικονομικές μέθοδοι για να επιβληθεί στα κράτη δημοσιονομική πειθαρχία. Ορθά δεν επιτρέπεται ένα κράτος να παραφουσκώνει το Δημόσιο και να σκορπά επιδόματα με δανεικά εις βάρος άλλων κρατών. Η μέθοδος όμως που αποφασίστηκε είναι απαράδεκτη και αντιδημοκρατική. Μπορεί ανά πάσα στιγμή να αμφισβητηθεί από κάθε καλοπροαίρετο πολίτη, την ώρα που η πειθαρχία και μόνο, χωρίς αλληλεγγύη και επενδύσεις, οδηγεί σε προφανές αδιέξοδο.

Η έλλειψη δημοκρατικού ελέγχου για τις τρέχουσες αποφάσεις έχει άμεσες οικονομικές, κοινωνικές και φορολογικές συνέπειες. Από την ώρα που γίνεται προσπάθεια να χρησιμοποιηθεί το ευρωπαϊκό διακυβερνητικό επίπεδο για να παρακαμφθούν οι πολίτες. Οι ηγέτες που αποφασίζουν για όλους μας, κυρίως η Γερμανίδα καγκελάριος και ο Γάλλος πρόεδρος, λογοδοτούν και κρίνονται αποκλειστικά από τους ψηφοφόρους των χωρών τους. Κάτι άδικο και φασιστικό, τόσο για τους ίδιους τους ηγέτες, όσο και για τους πολίτες όλων των άλλων χωρών.

Η κρίση απέδειξε ότι το κοινό ευρωπαϊκό σχέδιο δεν μπορεί να υπάρξει αν δεν γίνει μέρος ενός πραγματικού ευρωπαϊκού δημόσιου χώρου. Η οικοδόμηση μιας ευρωπαϊκής πολιτικής ένωσης αποτελεί μια άνευ προηγουμένου ιστορική ευκαιρία. Να γεννηθεί η πραγματική διακρατική δημοκρατία που να βασίζεται στο συνομοσπονδιακό έστω μοντέλο. Να έχουν οι πολίτες την ευκαιρία να ψηφίζουν όσους αποφασίζουν γι’ αυτούς και να μην αισθάνονται έρμαιο στις ορέξεις των τραπεζιτών και των Βρυξελλιωτών γραφειοκρατών.

Η θεωρία δε ότι μετά την τελωνειακή και τη νομισματική, πρέπει να ακολουθήσει η δημοσιονομική ένωση για να φτάσουμε στην πολιτική ενοποίηση, είναι κατώτερη των περιστάσεων. Θα προκαλέσει τέτοια αντίδραση και απόγνωση η “διά βούρδουλα” επιβολή περικοπών και φτώχειας, που την Ευρώπη δεν θα τη θέλουν παρά ελάχιστοι.

Ο στρατηγός Ντε Γκωλ και ο Αντενάουερ, ο Ζισκάρ Ντ’ Εστέν, ο Φρανσουά Μιτεράν, ο Χέλμουτ Κολ και τόσοι άλλοι, προχώρησαν μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο σε βήματα που θεωρούνταν απονενοημένα για αιώνες. Σήμερα, λοιπόν, είναι η ώρα να αποκτήσουμε κάποιας μορφής Ευρωπαίο πρωθυπουργό που να εκλέγεται από τους πολίτες και να λογοδοτεί σε όλους τους πολίτες, χωρίς να χάνουν τα κράτη τη δυνατότητα παρέμβασης και αρνησικυρίας. Θα μπορούσε αυτό να το εξασφαλίζει ένας πρόεδρος εκλεγμένος από το Συμβούλιο ή και το ίδιο το Συμβούλιο.

Αν δεν βρεθούν σήμερα οι ηγέτες που θα προχωρήσουν στο επόμενο “αδιανόητο” βήμα και συνεχίσει η χορήγηση ασπιρίνων για να γιατρευτεί ο καρκίνος της οικονομικής ύφεσης, πολύ φοβάμαι ότι η Ευρώπη δεν θα υπάρχει για πολύ ακόμη. Και δεν θα φταίει γι’ αυτό ο κόσμος που θα πεινάει.