Πρωτογενής Πολιτική

Ο 23χρονος Βρετανός φοιτητής Richard O’Dwyer, δημιούργησε την ιστοσελίδα tvshack, που περιείχε συνδέσμους (links), αριθμός εκ των οποίων παρέπεμπαν σε περιεχόμενο που με βάση το αμερικανικό δίκαιο ήταν παράνομα διαθέσιμο. Όχι για το βρετανικό δίκαιο ωστόσο, εφόσον ο νεαρός δεν προσέφερε παράνομο περιεχόμενο, αλλά απλώς παρέπεμπε σε αυτό.

Το περιεχόμενο αφορούσε links σε ταινίες ή τηλεοπτικά προγράμματα για τα οποία τα δικαιώματα δεν κάλυπταν τη Βρετανία. Ο Richard, ούτε φιλοξενούσε ο ίδιος το περιεχόμενο, ούτε η ιστοσελίδα του βρισκόταν στις ΗΠΑ. Την «κατέβασε» μάλιστα, μόλις ειδοποιήθηκε από την αστυνομία. Εντούτοις, προ δέκα ημερών, βρετανικό δικαστήριο αποφάσισε την έκδοσή του στις ΗΠΑ, για να δικαστεί εκεί, κάτω από το ιδιαίτερα αυστηρό αμερικανικό δίκαιο.

Την πιο πάνω ιστορία την αναφέρω για να γίνει αντιληπτός ο πόλεμος που σήμερα διεξάγεται και τα συμφέροντα που παίζονται για τη διαφύλαξη των πνευματικών δικαιωμάτων. Και την τεράστια γκρίζα ζώνη που έχει δημιουργηθεί μεταξύ της προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας από τη μία και της ελευθερίας του λόγου από την άλλη.

Ο τίτλος του άρθρου παραθέτει τα ακρωνύμια των δύο νομοθεσιών που επιχειρήθηκε να περάσουν από το Κογκρέσο και την αμερικανική Βουλή. H «Πράξη για τη διακοπή της δικτυακής πειρατείας» SOPA (Stop Online Piracy Act) και η «Πράξη για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας» PIPA (Protect Intellectual Property Act). Και με τα δύο αυτά νομοσχέδια δίνονταν δυνατότητες στους αρμοδίους να κλείνουν κατά βούληση σελίδες στο διαδίκτυο με μια απλή διοικητική πράξη και με επαρκές στοιχείο μόνο την υποψία παρανομίας. Η επαναφορά της ιστοσελίδας θα μπορούσε να γίνει δε, μόνο με κανονική δικαστική διαδικασία. Τα νομοσχέδια με λίγα λόγια προέβλεπαν τη «φυλάκιση» κάποιου με την υποψία και την «αποφυλάκισή» του αφού αποδείκνυε αθωότητα πέραν πάσης αμφιβολίας.

Με βάση το SOPA, όλες οι ιστοσελίδες στις οποίες οι χρήστες μπορούν να βάζουν σχόλια, φωτογραφίες, ήχο ή βίντεο (user generated content), όπως είναι τα κοινωνικά δίκτυα (Facebook, Twitter κ.τ.λ.) και το Youtube, ή να γράφουν τη γνώμη τους (blogs, comments), μπορούν να γίνουν αντικείμενο μιας καταγγελίας η οποία μπορεί να γίνει εισαγγελική παραγγελία, επειδή κάποιος χρήστης έβαλε ένα link προς ένα «ύποπτο» site.

Η ιστοσελίδα αμέσως θα πρέπει να κλείσει και μετά να καθίσει να αποδείξει ότι δεν είχε καμία τέτοια πρόθεση. Ταυτόχρονα, θα μπορούσαν οι αρμόδιοι να κλείνουν και τον παροχέα διαδικτύου που επιτρέπει την πρόσβαση σε μία τέτοια ιστοσελίδα, αλλά και τις μηχανές αναζήτησης όπως Google και Yahoo, επειδή επέτρεψαν την εμφάνιση τέτοιων links.

Έτσι, το μπαλάκι του ελέγχου του περιεχομένου που βάζουν οι χρήστες θα περνούσε αναγκαστικά στους ιδιοκτήτες τέτοιων ιστοσελίδων, που για να προστατευθούν, θα αναγκάζονταν να ζητήσουν την άρση της ανωνυμίας όλων των χρηστών και τη λογοκρισία των σχολίων και του περιεχομένου προτού αναρτηθεί.

Θα αναγκάζονταν ταυτόχρονα να αποκλείσουν το οποιοδήποτε αμφισβητούμενο περιεχόμενο, όπως μια φωτογραφία ή ένα βίντεο, με το φόβο των Ιουδαίων. Και επιπλέον, να σταματήσουν κάθε είδους προσπάθεια για τεχνολογική αναβάθμιση, προκειμένου να επικεντρωθούν στον αστυνομικό τους ρόλο.

Την περασμένη Τετάρτη 18 Ιανουαρίου, έγινε ίσως η μεγαλύτερη στην ιστορία παγκόσμια εκδήλωση υπέρ της ελευθερίας του λόγου. 13 εκατομμύρια υπογραφές μαζεύτηκαν από την Google, 4 εκατομμύρια e-mail διαμαρτυρίας εστάλησαν και πάνω από 115 χιλιάδες ιστοσελίδες συμμετείχαν στη συσκότιση του διαδικτύου που έγινε ως ένδειξη διαμαρτυρίας.

Με πρωταγωνιστή τη Wikipedia, τη μεγαλύτερη εγκυκλοπαίδεια που έγινε ποτέ, το περιεχόμενο της οποίας γράφεται από εθελοντές και διατίθεται δωρεάν στον καθένα μας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προς τιμή της, κάλεσε τις ΗΠΑ να ανακαλέσουν.

Είμαστε πολίτες του κόσμου και λυπάμαι όταν βλέπω το πολιτικό μας σύστημα να αναλώνεται στην μικροπολιτική και το Κυπριακό και τα ΜΜΕ να μην παίρνουν σχεδόν χαμπάρι για το τι συμβαίνει γύρω μας. Όλη αυτή η ιστορία πέρασε στην Κύπρο σχεδόν απαρατήρητη, παρόλο που θα επηρέαζε τις ζωές μας και αυτές των παιδιών μας.

Έχουμε και τους περισσότερους κατ’ αναλογία χρήστες του Facebook να θυμίσω μόνο. Ξεκίνησα να γράφω με την ελπίδα να προκαλέσω το σύστημα, που κατά τα άλλα νοιάζεται για την πολιτική αποχή. Την ώρα όμως που γράφονταν αυτές οι γραμμές, ένα tweet με πληροφόρησε ότι οι παγκόσμιοι πολίτες και το internet νίκησαν τα συμφέροντα. Τα νομοσχέδια αποσύρθηκαν μέχρι νεωτέρας!

Να λοιπόν που ξαναέρχεται και η ώρα του Κυπριακού σε αυτή τη θητεία. Με ορόσημο την ημερομηνία ανάληψης από την Κυπριακή Δημοκρατία της ευρωπαϊκής προεδρίας, αλλά και υπό το φως των ανακαλύψεων υδρογονανθράκων. Το να υπάρχει κινητικότητα και πίεση από τον ξένο παράγοντα και προς τις δύο κατευθύνσεις ενόψει σημαντικών γεγονότων, είναι κάτι με το οποίο το κυπριακό πρόβλημα «τρέφεται».

Ας μην ξεχνάμε κιόλας ότι ο κάθε μεσολαβητής, είτε γ.γ. του ΟΗΕ είναι, είτε ειδικός αντιπρόσωπος, πρέσβης ή απεσταλμένος, αισθάνεται και προσωπικά τέτοιες ευκαιρίες ως τις τελευταίες του, για να πετύχει κάποια έστω πρόοδο προκειμένου να μην καταγραφεί και αυτός στην ατέλειωτη λίστα των αποτυχημένων διπλωματών που είχαν εμπλοκή με το Κυπριακό.
Δεν είμαι από εκείνους που πριν από κάθε «τριμερή» συνάντηση προειδοποιούν με σεισμούς, λοιμούς και καταποντισμούς, όπως κάνουν πολλοί στην Κύπρο για να εκφοβίσουν τον λαό και να συνεχίσουν να χτίζουν πάνω στο Κυπριακό πολιτικές καριέρες. Γι’ αυτό και στις δύο προηγούμενες συναντήσεις η θέση της στήλης ήταν να πέσει ο πήχης του τρόμου και να δούμε το θέμα ρεαλιστικά. Ήταν συναντήσεις μειωμένων προσδοκιών και έτσι εξελίχθηκαν κιόλας.

Η νέα «σύναξη» ωστόσο στο Greentree έχει τις προϋποθέσεις να είναι διαφορετική. Και για τους αντικειμενικούς λόγους που προκύπτουν από προεδρία και αέριο, αλλά και για τους υποκειμενικούς που προκύπτουν ένεκα των επερχόμενων προεδρικών εκλογών. Υποψήφιος στις οποίες δεν ξέρω με βεβαιότητα αν τελικά θα είναι, αλλά σίγουρα θέλει πολύ να είναι ο κ. Χριστόφιας. Οι ανάγκες του Κυπριακού βέβαια είναι πολύ διαφορετικές από εκείνες της προεκλογικής εκστρατείας. Γεγονός που στήνει γύρω του ένα σκηνικό από δύο συμπληγάδες πέτρες. Το εθνικό θέμα από τη μια και την προοπτική επαναδιεκδίκησης από την άλλη.

Ο κ. Χριστόφιας γνωρίζει καλά πως παρά το ότι εξελέγη με το κενό περιεχομένου περίβλημα του «Προέδρου λύσης», για να έχει την οποιαδήποτε πιθανότητα επανεκλογής, χρειάζεται να οδηγηθούμε σε εκλογές δύο γύρων, όπου στον δεύτερο θα πετύχει τη στήριξη από κάποιες έστω δυνάμεις του ΔΗΚΟ και της ΕΔΕΚ.

Είναι πασιφανές ότι τα δύο αυτά κόμματα έχουν απομακρυνθεί σημαντικά από τον Πρόεδρο, εκφράζοντας κυρίως ενστάσεις στο Κυπριακό με αιχμή του δόρατος την εκ περιτροπής προεδρία και τους εποίκους. ΔΗΚΟ και ΕΔΕΚ φαίνονται μάλιστα ορισμένες φορές να είναι σε απόσταση πλησιέστερη προς τον ΔΗΣΥ παρά προς το ΑΚΕΛ σήμερα.

Η επιλογή της σκλήρυνσης των θέσεων στο Κυπριακό φαντάζει να είναι για τον Πρόεδρο ο μόνος δρόμος, αν θα καταφέρει την κρίσιμη στιγμή να επαναφέρει το δίλημμα τού προ οκταετίας δημοψηφίσματος έναντι του κ. Αναστασιάδη. Το αν θα κατορθώσει, σκληραίνοντας, να κρατήσει και τη συμπάθεια των ρομαντικών της λύσης, που πίστεψαν και απογοητεύτηκαν από αυτόν εκατό φορές μέχρι σήμερα, είναι επίσης ένα πολιτικό ζητούμενο, το οποίο όμως μαθηματικά και εκλογικά έχει δευτερεύουσα σημασία.

Με δεδομένη την αναζωπύρωση της τουρκικής αδιαλλαξίας αλλά και την αναβάθμιση της σημασίας της Τουρκίας, φαινόμενα που ούτως ή άλλως ελαχιστοποιούν τις προοπτικές πραγματικής προόδου ή κάποιων θετικών εξελίξεων, ο κ. Χριστόφιας έχει ήδη δώσει το στίγμα της νέας πιο σκληρής πολιτικής του, εκφράζοντας δημοσίως και επανειλημμένα αμφιβολίες για το κατά πόσον θα πρέπει να γίνει η συνάντηση στο Greentree από την ώρα που παρατηρείται οπισθοδρόμηση αντί πρόοδος. Λίγο «φτηνό» –επιτρέψτε μου να πω– το τέχνασμα, το οποίο και δεν πρόκειται να «αγοράσει» κανείς διεθνώς. Τέτοια πράγματα θα είχαν αξία αν είχαν τεθεί ως προϋποθέσεις, κάτι που δεν έγινε. «Αν έχεις δίκιο, έλα να το αποδείξεις», θα του πούνε όλοι.

Ακριβώς εδώ, στην «απόδειξη», είναι που έγκειται και ο μεγάλος κίνδυνος. Οι συνομιλίες αυτές μάλλον θα αποτύχουν και επί της ουσίας δεν έχω καμία αμφιβολία ότι η ευθύνη ανήκει στην τουρκική πλευρά. Το θέμα όμως είναι πού θα αποδοθεί. Και για ποιο λόγο. Θα αποδοθεί για την υπαναχώρηση σε μέχρι σήμερα συμφωνηθέντα και για κατάθεση απαράδεκτων θέσεων; Θα αποδοθεί για την αδυναμία χειρισμού μιας πρόσκλησης για πολυμερή διάσκεψη ένεκα και προεκλογικών σκοπιμοτήτων; Θα αποδοθεί εξίσου και στα δύο ή και πουθενά; Ιδού το μεγάλο ερώτημα.

Μπορεί στον δημόσιο διάλογο να ακούμε γελοία κολοκυνθίσματα για το ποιος και εάν ξεκίνησε την προεδρολογία, η πραγματικότητα όμως είναι ότι οι προεδρικές εκλογές μέσα από το ξεδίπλωμα κεντρικά σχεδιασμένων και μελετημένων προεκλογικών εκστρατειών, έχουν ξεκινήσει επισήμως ανήμερα των Χριστουγέννων. Με το εναρκτήριο λάκτισμα να αποτελούν οι συνεντεύξεις του νυν Προέδρου και της συζύγου του από τη μία και τη συνέντευξη του κ. Αναστασιάδη μαζί με τη δημοσιοποίηση αμφιβόλου εγκυρότητας δημοσκοπήσεων από την άλλη. Γεγονότα που ήθελαν να εξυπηρετήσουν πολύ συγκεκριμένες εκλογικές σκοπιμότητες.

Είναι αλήθεια ότι η διαφαινόμενη εκλογική αντιπαράθεση των δύο πόλων με αιχμή του δόρατος τους ίδιους τους ηγέτες τους, διαφαινόταν εδώ και ενάμιση περίπου χρόνο. Υπήρχε και η αίσθηση της ύπαρξης μιας αλλόκοτης πολιτικής ισορροπίας, όπου Δημήτρης Χριστόφιας και Νίκος Αναστασιάδης είχαν σοβαρές πιθανότητες εκλογής αμφότεροι, κυρίως αν θα είχε ο ένας απέναντί του τον άλλο και όχι κάποιον τρίτο. Συνέφερε και στους δύο να αναμετρηθούν μεταξύ τους.

Αυτή η ισορροπία κινδύνευσε να διαταραχθεί μετά την έκρηξη στο Μαρί, που θεωρήθηκε από ορισμένους και εντός του ΑΚΕΛ ότι μαζί με τα εμπορευματοκιβώτια, σμπαράλια έγινε και η προοπτική επαναδιεκδίκησης από τον κ. Χριστόφια. Άρχισαν να «παίζουν» ονόματα από τον «χώρο του κέντρου» και να συζητιέται η προοπτική του να επιστρέψει το ΑΚΕΛ στη θέση του κόμματος που εκλέγει αλλά δεν εκλέγεται στην προεδρία. Φυσιολογικά, η συζήτηση πέρασε και στην απέναντι όχθη, όπου από τη μία η αλλαγή των ισορροπιών μπορούσε να μειώσει τις προοπτικές νίκης, αλλά από την άλλη ο ΔΗΣΥ κέρδιζε πολλούς πόντους ως η εναλλακτική πρόταση εξουσίας.

Στην Κύπρο, κανείς Πρόεδρος δεν έφυγε από μόνος του. Όλοι οι εν ενεργεία Πρόεδροι, είτε έχασαν εκλογές είτε τη μάχη με τη ζωή. Κανόνα που με σαφήνεια δείχνει να μην έχει καμία διάθεση να σπάσει ούτε ο νυν Πρόεδρος. Η διαχείριση κρίσης που έγινε από το Προεδρικό μία βδομάδα μετά την ήττα των δημοτικών εκλογών ήταν σαφής. Ο κ. Χριστόφιας μίλησε στη «Χαραυγή», θέλοντας να απευθυνθεί πρώτα απ’ όλα στο εσωτερικό του κόμματός του, να τους υπογραμμίσει να μην τον «ξεγράφουν» έτσι εύκολα και να τους εφοδιάσει με επιχειρήματα για το γιατί. Από την άλλη, η κα Έρση Χριστόφια μίλησε στον «Φιλελεύθερο» σε μία αγωνιώδη προσπάθεια να ξανακτίσει την εικόνα του «καλού, συναισθηματικού ανθρώπου» που απώλεσε ο σύζυγός της κυρίως μετά την έκρηξη, ομολογώντας ταυτόχρονα και την επιθυμία να είναι ξανά Πρόεδρος. Ο κ. Αναστασιάδης, έσπευσε λογικά στη συνέντευξη που έδωσε επίσης στον «Φιλελεύθερο», να κεφαλαιοποιήσει τη νίκη των δημοτικών εκλογών και να «κλειδώσει» το χρίσμα του υποψηφίου.

Γίνεται συζήτηση αυτές τις μέρες για το κατά πόσο βοηθάει τον τόπο μία μακρά προεκλογική εκστρατεία. Τη μεγάλη διάρκεια όμως τη χρειάζονται και ο κ. Χριστόφιας και ο κ. Αναστασιάδης. Ο κ. Χριστόφιας για να αντιστρέψει το βαρύ κλίμα που δημιουργήθηκε από την αποτυχημένη μέχρι σήμερα θητεία και τα πολύ αρνητικά ποσοστά αποδοχής που καταγράφει. Ο κ. Αναστασιάδης για να καθιερωθεί ως οιονεί Πρόεδρος της Δημοκρατίας, κάτι στο οποίο υστερούσε.

Δεν συμμερίζομαι το ότι νομοτελειακά, η προεκλογική εκστρατεία ενός χρόνου θα κάνει ζημιά στον τόπο και στην πολιτική. Η αντίστοιχη των προηγούμενων προεδρικών έκανε καλό στην Κύπρο. Αν είναι κιόλας η μεγάλη διάρκεια, αιτία για να μπούμε στην ουσία, θα πετύχουμε το βέλτιστο.

Και αυτό ακριβώς είναι το ζητούμενο. Η συζήτηση για το παρελθόν θα γίνει, αλλά χρειάζεται πάνω απ’ όλα συζήτηση και για το μέλλον της χώρας. Σε όλα τα επίπεδα και για όλα τα θέματα. Για τον προσανατολισμό της, την κατεύθυνσή της, τις ένα σωρό επί μέρους πολιτικές και στρατηγικές που πρέπει να αναπτυχθούν, στον αντίποδα του σημερινού «βλέποντας και κάνοντας».

Θα αποτελεί ύψιστη αποτυχία του πολιτικού συστήματος να περιορίσει τις εκλογές σε ζυγαριά που θα έχει από τη μία το Μαρί και από την άλλη το Σχέδιο Ανάν. Και θα είναι η μέγιστη αποτυχία της πολιτικής, αν ο κόσμος θα καλείται να ψηφίσει κάποιον, μόνο και μόνο για να μην εκλεγεί ο άλλος.

Θυμάμαι, στις 31/12/2004, το πρωτοσέλιδο της αθηναϊκής «Sportday» να τιτλοφορείται «Γέρο Χρόνε μη φεύγεις». Ήταν η χρονιά του Euro, των Ολυμπιακών, της αίσθησης της εθνικής επιτυχίας για την Ελλάδα. Σήμερα, στο μεταίχμιο του 2011, η ευχή για μας εδώ στην Κύπρο μάλλον πρέπει να είναι «Γέρο Χρόνε φύγε να μη σε βλέπουμε άλλο».

Τελειώνει επιτέλους η χρονιά που η πάλαι ποτέ ευημερούσα οικονομία μας τέθηκε σε κίνδυνο προσφυγής σε μηχανισμό στήριξης και αλλεπάλληλες υποβαθμίσεις. H χρονιά του Μαρί και του ξεγυμνώματος του κράτους και των θεσμών, η χρονιά που το περί δικαίου αίσθημα βρέθηκε στο ναδίρ με υποθέσεις όπως της «Ήλιος» και της μη δίωξης όσων πλαστογράφησαν έγγραφα της έκρηξης, η χρονιά που το Κυπριακό μοιάζει να αρχειοθετείται στα ράφια της διεθνούς διπλωματίας.

Η μοναδική ελπιδοφόρα εξέλιξη ήρθε στο τέλος της χρονιάς και έχει να κάνει ασφαλώς με την ανακάλυψη αξιόλογης ποσότητας φυσικού αερίου στο οικόπεδο 12 της δικής μας ΑΟΖ. Σημαντικός σταθμός για την προοπτική της χώρας, που μας θυμίζει κιόλας ότι δεν πρέπει ποτέ να σταματάμε να ελπίζουμε και να επιδιώκουμε το καλύτερο. Όπως όμως και να μην παρασυρθούμε, αλλά να ανησυχούμε και να φοβόμαστε από τις ανεπάρκειες, τις αδυναμίες και τις γκρίζες ζώνες του δημόσιου μας βίου. Ελπίδες και φόβοι που το 2012 αποκτούν μεγαλύτερη αξία, εφόσον η κρισιμότητα της νέας χρονιάς δεν έχει μόνο να κάνει με το Κυπριακό, αλλά και με τη χάραξη στρατηγικής διαχείρισης των υδρογονανθράκων και την επιτυχία της κυπριακής προεδρίας.

Ελπίζω λοιπόν το 2012 να είναι για την Κύπρο μια χρονιά επανεκκίνησης. Σε όλα τα επίπεδα. Διότι όπως όλα δείχνουν, αυτή τη χρονιά μπορούμε να πετύχουμε πολλά, αλλά και να χάσουμε ακόμη περισσότερα.

Ελπίζω πρώτα απ’ όλα στην οικονομική σταθεροποίηση και ανάκαμψη. Να εξυγιανθεί όσο γίνεται το κράτος, να έρθουν επενδύσεις, να ενισχυθούν κυρίως οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Να αναβαθμιστεί η οικονομία μας. Να μειωθεί έτσι η ανεργία και η αβεβαιότητα για το μέλλον. Πολύ φοβάμαι ότι η ανακάλυψη του αερίου και ο προεκλογικός χαρακτήρας της χρονιάς θα παρασύρουν τη χώρα στην κατρακύλα των παροχών και της κάλπικης ευμάρειας.

Ελπίζω το κράτος μας ως σύνολο να διαχειριστεί τους υδρογονάνθρακες με σύνεση και συναίσθηση του μέλλοντος και του διεθνούς περιβάλλοντος. Να δημιουργήσουμε τις δομές και τους μηχανισμούς που δεν θα επιτρέπουν τον καιροσκοπισμό, τη διαφθορά, τον νεοπλουτισμό. Να θωρακίσουμε τη χώρα από τους εξωτερικούς κινδύνους και με βάση ένα κοινά αποδεκτό σχέδιο να συνεργαστούμε για να κερδίσει η Κύπρος τη θέση που μπορεί στον κόσμο που θα προκύψει μετά την κρίση. Να διασφαλίσουμε την οικονομική μας προοπτική αλλά και τον μη ενταφιασμό του Κυπριακού. Χρειάζεται να χειριστούμε τους υδρογονάνθρακες με τη μίνιμουμ ενότητα, όπως τότε την ενταξιακή πορεία. Γιατί πολύ φοβάμαι ότι ήδη ξεκίνησε να καθίσταται το αέριο προεκλογικό δόρυ για την κυβέρνηση και τον Πρόεδρο από τη μια, ενώ από την άλλη πρόσωπα που αντιπολιτεύονται πιθανόν να επιχειρήσουν να μειώσουν την εξέλιξη ή και να την υπονομεύσουν.

Ελπίζω η χώρα μας να ανταποκριθεί στο καθήκον και προνόμιο της ευρωπαϊκής προεδρίας. Να βρούμε επιτέλους τη θέση μας στην Ευρώπη. Να μην είμαστε ο φτωχός συγγενής και ο αναξιόπιστος μονοθεματικός εταίρος. Πολύ φοβάμαι ότι θα επιχειρηθεί να καταστεί η προεδρία επικοινωνιακό πυροτέχνημα και να περιοριστεί σε τηλεοπτικές ασκήσεις δημοσίων σχέσεων από τον Πρόεδρο Χριστόφια. Με ανεπανόρθωτες συνέπειες για τη χώρα.

Δεν υποστηρίζω τη σημερινή κυβέρνηση και τη θεωρώ απίστευτα κατώτερη των περιστάσεων. Ελπίζω, όμως, έστω την τελευταία χρονιά, να εμπνεύσει λίγη εμπιστοσύνη και ηγεσία στον λαό μας. Τα κυρίαρχα συστατικά για να έχουμε ανάταση ψυχολογίας και να «δουλέψει» η Κύπρος ξανά σε όλα τα επίπεδα. Όπως ελπίζω η προεκλογική εκστρατεία που ήδη ξεκίνησε, να μην περιοριστεί στις προσωπικές ατζέντες, τους τακτικισμούς και τα ανομολόγητα κομματικά παζαρέματα. Να αποκτήσει ουσία και περιεχόμενο. Πρόγραμμα και διάλογο για το μέλλον της χώρας. Γιατί πολύ φοβάμαι ότι η ποιότητα του πολιτικού μας πολιτισμού κινδυνεύει να ευτελιστεί ολότελα, οδεύοντας προς τον Φεβρουάριο του 2013.

Καλή χρονιά σε όλους!

Έχει πλάκα η κουβέντα με την αποχή. Την κακολογούν και την αναθεματίζουν οι πολιτικοί πριν από κάθε εκλογή και με το που κλείνουν οι κάλπες κάνουν διαγωνισμό ποιος θα την καλοπιάσει καλύτερα. Της δίνουν διαστάσεις «θεϊκές» και για καμιά βδομάδα παρουσιάζουν μέχρι και «πακέτα μέτρων» ή «ερευνητικά προγράμματα» για να πείσουν ότι «πήραν το μήνυμα».

Εγώ όμως, που διαφωνώ με την αποχή ως μέτρο αντίδρασης στα πολλά κακά του πολιτικού συστήματος και πριν και μετά τις εκλογές, δεν θα επιχειρήσω να καλοπιάσω κανένα. Πρώτον, διότι με ένα τεράστιο ποσοστό όσων απέχουν για πολιτικούς λόγους συμφωνώ στα περισσότερα ζητήματα με αποδείξεις. Έκανα προσωπική προεκλογική εκστρατεία με αυτά σημαία. Δεύτερον, διότι κυρίαρχη αιτία πρόκλησης της πολιτικής αποχής είναι τα ψέματα και η πολιτική ανειλικρίνεια.

Αν θέλουμε λοιπόν να είμαστε ειλικρινείς και να μη λαϊκίζουμε για να χαϊδεύουμε αυτιά, θα καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι η αποχή είναι ο δεύτερος μεγάλος χαμένος των δημοτικών εκλογών. Αν μάλιστα δεν ήταν τόσο γερό το μήνυμα απαρέσκειας προς την κυβέρνηση που έστειλε η –μόνη άτεγκτη– κάλπη, τότε θα μιλούσαμε για πανωλεθρία της αποχής. Το γιατί θα το εξηγήσω αμέσως.

Όσοι απέχουν συνειδητά από τις εκλογικές αναμετρήσεις, ένα κυρίαρχο επιχείρημα επικαλούνται. Ότι τίποτα δεν αλλάζει και το τελικό αποτέλεσμα είναι αυτό που θα αποφασίσουν τα κόμματα και τα παζαρέματα πίσω από τις κλειστές πόρτες. Ισχυρίζονται κιόλας ότι ακόμη και η ίδια η εκλογική διαδικασία αποτελεί επίφαση νομιμοποίησης της κομματικής συναλλαγής. Τα «πρόβατα» των κομμάτων λένε, πάλι θα ψηφίσουν αυτό που θα τους πουν.

Αμ δε! Να που ήρθε η πανηγυρική διάψευση. Την Κυριακή, έπεσαν ένα σωρό κατεστημένα και ανατράπηκαν ακόμη περισσότερα κομματικά μαθηματικά. Χωρίς μάλιστα τη συνδρομή κανενός από όσους, έχοντας σημαία την ανάγκη των αλλαγών, απέχουν επιδεικτικά.

Οι πολίτες που ψήφισαν, άλλαξαν τα πράγματα και κινήθηκαν αντίθετα από τις προσταγές των κομμάτων και των συναλλαγών. Εξέλεξαν αυτόν που «γούσταραν» για δήμαρχο και όχι αυτόν που οι κομματικές πλειοψηφίες επιχείρησαν να επιβάλουν. Έστειλαν σπίτι του, όποιον θεωρούσαν κατεστημένο, πηγή διαφθοράς ή κατώτερο των προσδοκιών. Σε Λάρνακα, Στρόβολο, Άγιο Δομέτιο, Αγλαντζιά, Έγκωμη, Δάλι, Λακατάμια, Αραδίππου και ένα σωρό άλλους δήμους. Ακόμη και στο Παραλίμνι, όπου στην «εσωκομματική» εκλογική διαδικασία κέρδισε αυτός που ήθελαν οι πολίτες και όχι εκείνος που είχε το χρίσμα από το κόμμα (γιατί χρειαζόταν χρίσμα εκεί άραγε;).

Το τι ανανέωση υπήρξε σε επίπεδο δημοτικών συμβούλων, δεν περιγράφεται.

Το δεύτερο αρνητικό μήνυμα για την αποχή, έρχεται από το εύρος και το γεωγραφικό προσδιορισμό της. Ποσοστό της τάξης του 31% δεν είναι τεράστιο, από την ώρα που ένα 10% περίπου είναι λάθη καταλόγων και άνθρωποι που βρίσκονται στο εξωτερικό. Η καλή μελέτη της αποχής, δείχνει κιόλας ότι ήταν της τάξης του 40% εκεί όπου το αποτέλεσμα θεωρείτο δεδομένο. Και στις περιοχές που θεωρείτο δεδομένο, περιλαμβάνω και τον Στρόβολο, άσχετα αν οι δημοσκοπήσεις διαψεύστηκαν. Εκεί όπου υπήρχε αμφίρροπη εκλογική μάχη, η αποχή περιοριζόταν στο 20%.

Η κυριότερη όμως ήττα της αποχής, ήταν η εκμετάλλευσή της από τα κόμματα που έχασαν. Είμαι σίγουρος ότι όσοι απείχαν, το τελευταίο που ήθελαν ήταν να χρησιμοποιούνται από το κυβερνητικό κυρίως στρατόπεδο, σαν επιχείρημα για να δικαιολογηθεί η ήττα. Αντί να πάρουν το μήνυμα της καταδίκης της πολιτικής, ΑΚΕΛ και ΔΗΚΟ κυρίως, τα έριχναν όλα στην αποχή. Δεν υπάρχει θεωρώ μεγαλύτερη προσβολή από όποιον απείχε συνειδητά, να τον χρησιμοποιούν σαν δικαιολογία.

Οι ψηφοφόροι που απέχουν είναι κυρίως μορφωμένοι άνθρωποι, με άποψη και ιδέες για μια καλύτερη και πιο σύγχρονη Κύπρο. Αισθάνονται να τους κόβονται τα φτερά από ένα πολιτικό σύστημα πεπαλαιωμένο και αδύναμο να κατανοήσει το τι συμβαίνει στον κόσμο σήμερα. Νιώθουν πολλές φορές να προκρίνονται επιλογές που προσβάλλουν την νοημοσύνη τους. Και έχουν δίκιο. Το άδικο το βρίσκω την ώρα που θεωρούν τους εαυτούς τους «ανώτερους» από τους άλλους και με αυτή την ελιτίστικη προσέγγιση απέχουν, αφήνοντας το μέλλον και τις ιδέες μας κυρίως, στα χέρια των υπολοίπων.

Το σημερινό άρθρο ας θεωρηθεί γράμμα προς φίλους. Καλά Χριστούγεννα!

It is I who must begin

It is I who must begin.
Once I begin, once I try
here and now,
right where I am,
not excusing myself
by saying things
would be easier elsewhere,
without grand speeches and
ostentatious gestures,
but all the more persistently
to live in harmony
with the “voice of Being,” as I
understand it within myself
as soon as I begin that,
I suddenly discover,
to my surprise, that
I am neither the only one,
nor the first,
nor the most important one
to have set out
upon that road.
Whether all is really lost
or not depends entirely on
whether or not I am lost.

Vaclav Havel

*Ο Βάτσλαβ Χάβελ (Václav Havel) (Πράγα 5 Οκτωβρίου 1936-18 Δεκεμβρίου 2011) ήταν Τσέχος πολιτικός, συγγραφέας και δραματουργός. Ήταν ο τελευταίος Πρόεδρος της Τσεχοσλοβακίας και πρώτος Πρόεδρος της Τσεχίας, από τις 2 Φεβρουαρίου 1993 ως τις 2 Φεβρουαρίου 2003. Είχε παίξει σημαντικό ρόλο στη λεγόμενη Άνοιξη της Πράγας του 1968 και τη Βελούδινη επανάσταση του 1989, την κατάρρευση δηλαδή του κομμουνιστικού καθεστώτος στην Τσεχοσλοβακία.

Ιστορικά, θα δούμε ότι η ευρωπαϊκή ενοποίηση αποτέλεσε επιδίωξη από αρχαιοτάτων χρόνων. Η προσπάθεια, όμως, ήταν να επιτευχθεί με τη δύναμη των όπλων. Από τον καιρό της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας μέχρι και τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όλο και κάποιος ήθελε την Ευρώπη ολόκληρη για την πάρτη του. Η αρχή που έγινε από την Ένωση Άνθρακα και Χάλυβα, συνεχίστηκε με την ΕΟΚ, την Ευρωπαϊκή Κοινότητα και σήμερα βρίσκεται στο στάδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι η πρώτη όπου οι Ευρωπαίοι προσπαθούν να ενωθούν ειρηνικά και αυτοβούλως.

Κάποιοι λένε ότι αυτό που σήμερα ζούμε είναι ο Γ΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, όπου η Γερμανία προσπαθεί αυτή τη φορά να επιβληθεί σε όλους με τη δύναμη των χρημάτων. Η ίδια η Γερμανία ισχυρίζεται, δικαίως, ότι έχει κάθε διάθεση να σώσει το ευρώ, φτάνει να υπάρχει πλέον δημοσιονομικός έλεγχος για να μην μπορεί ο καθένας να ξεφεύγει έχοντας σαν μαξιλαράκι τα χρήματα του Γερμανού φορολογουμένου. Βάση υπάρχει και στα δύο. Το ζήτημα όμως είναι ευρύτερο.

Η οικονομική κρίση, ό,τι κι αν λένε οι οικονομολόγοι και οι τραπεζίτες που ένιωσαν για πρώτη φορά τη δύναμη της εξουσίας να περνάει στα χέρια τους, δεν είναι οικονομικό πρόβλημα. Είναι κατ’ εξοχήν πολιτικό. Η κρίση δε του δημόσιου χρέους έχει ήδη απειλήσει τα θεμέλια του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Εξήντα χρόνια προσπαθειών να έρθουν οι Ευρωπαίοι πιο κοντά, κινδυνεύουν να χαθούν. Οι πολίτες, και ιδιαίτερα οι νεότερες γενιές, παραμένουν διχασμένοι ανάμεσα στην αναγκαιότητα των περικοπών και την ελπίδα για ανάπτυξη, ευημερία και απασχόληση.

Η “λογιστική” λύση που στενόμυαλα οικονομικά μυαλά προσπαθούν να επιβάλουν, περιορίζεται στη λιτότητα και τα παραμύθια περί ψυχολογικής ανάκτησης εμπιστοσύνης. Αυτό επιχειρήθηκε και στις Βρυξέλλες προχτές, όπου αποφασίστηκαν αστυνομικές και δικονομικές μέθοδοι για να επιβληθεί στα κράτη δημοσιονομική πειθαρχία. Ορθά δεν επιτρέπεται ένα κράτος να παραφουσκώνει το Δημόσιο και να σκορπά επιδόματα με δανεικά εις βάρος άλλων κρατών. Η μέθοδος όμως που αποφασίστηκε είναι απαράδεκτη και αντιδημοκρατική. Μπορεί ανά πάσα στιγμή να αμφισβητηθεί από κάθε καλοπροαίρετο πολίτη, την ώρα που η πειθαρχία και μόνο, χωρίς αλληλεγγύη και επενδύσεις, οδηγεί σε προφανές αδιέξοδο.

Η έλλειψη δημοκρατικού ελέγχου για τις τρέχουσες αποφάσεις έχει άμεσες οικονομικές, κοινωνικές και φορολογικές συνέπειες. Από την ώρα που γίνεται προσπάθεια να χρησιμοποιηθεί το ευρωπαϊκό διακυβερνητικό επίπεδο για να παρακαμφθούν οι πολίτες. Οι ηγέτες που αποφασίζουν για όλους μας, κυρίως η Γερμανίδα καγκελάριος και ο Γάλλος πρόεδρος, λογοδοτούν και κρίνονται αποκλειστικά από τους ψηφοφόρους των χωρών τους. Κάτι άδικο και φασιστικό, τόσο για τους ίδιους τους ηγέτες, όσο και για τους πολίτες όλων των άλλων χωρών.

Η κρίση απέδειξε ότι το κοινό ευρωπαϊκό σχέδιο δεν μπορεί να υπάρξει αν δεν γίνει μέρος ενός πραγματικού ευρωπαϊκού δημόσιου χώρου. Η οικοδόμηση μιας ευρωπαϊκής πολιτικής ένωσης αποτελεί μια άνευ προηγουμένου ιστορική ευκαιρία. Να γεννηθεί η πραγματική διακρατική δημοκρατία που να βασίζεται στο συνομοσπονδιακό έστω μοντέλο. Να έχουν οι πολίτες την ευκαιρία να ψηφίζουν όσους αποφασίζουν γι’ αυτούς και να μην αισθάνονται έρμαιο στις ορέξεις των τραπεζιτών και των Βρυξελλιωτών γραφειοκρατών.

Η θεωρία δε ότι μετά την τελωνειακή και τη νομισματική, πρέπει να ακολουθήσει η δημοσιονομική ένωση για να φτάσουμε στην πολιτική ενοποίηση, είναι κατώτερη των περιστάσεων. Θα προκαλέσει τέτοια αντίδραση και απόγνωση η “διά βούρδουλα” επιβολή περικοπών και φτώχειας, που την Ευρώπη δεν θα τη θέλουν παρά ελάχιστοι.

Ο στρατηγός Ντε Γκωλ και ο Αντενάουερ, ο Ζισκάρ Ντ’ Εστέν, ο Φρανσουά Μιτεράν, ο Χέλμουτ Κολ και τόσοι άλλοι, προχώρησαν μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο σε βήματα που θεωρούνταν απονενοημένα για αιώνες. Σήμερα, λοιπόν, είναι η ώρα να αποκτήσουμε κάποιας μορφής Ευρωπαίο πρωθυπουργό που να εκλέγεται από τους πολίτες και να λογοδοτεί σε όλους τους πολίτες, χωρίς να χάνουν τα κράτη τη δυνατότητα παρέμβασης και αρνησικυρίας. Θα μπορούσε αυτό να το εξασφαλίζει ένας πρόεδρος εκλεγμένος από το Συμβούλιο ή και το ίδιο το Συμβούλιο.

Αν δεν βρεθούν σήμερα οι ηγέτες που θα προχωρήσουν στο επόμενο “αδιανόητο” βήμα και συνεχίσει η χορήγηση ασπιρίνων για να γιατρευτεί ο καρκίνος της οικονομικής ύφεσης, πολύ φοβάμαι ότι η Ευρώπη δεν θα υπάρχει για πολύ ακόμη. Και δεν θα φταίει γι’ αυτό ο κόσμος που θα πεινάει.

Είναι αλήθεια ότι η δύσκολη κατάσταση στην οικονομία, αλλά και η εύλογη αγωνία για το μέλλον ακόμη και της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λειτουργούν αποπροσανατολιστικά σε σχέση με τις δημοτικές εκλογές. Δύο βδομάδες πριν και η αίσθηση που κυριαρχεί είναι ότι με αυτές ασχολούνται μόνο οι υποψήφιοι και ο στενός τους περίγυρος. Και όμως, μπαίνοντας στην τελική ευθεία, καλό είναι να αναλογιστούμε τα τρία επίπεδα στα οποία οι δημοτικές κινούνται.

Το πρώτο, ασφαλώς, είναι το επίπεδο των κομματικών συνεργασιών. Οι δημοτικές παρεμβάλλονται μεταξύ των βουλευτικών και των προεδρικών, έχοντας καθορίσει στο παρελθόν τη μεγάλη αναμέτρηση. Σήμερα είναι σαφές ότι δεν υπάρχει ξεκάθαρη κατεύθυνση. Είναι μεν κερδισμένο το ΑΚΕΛ εφόσον απέφυγε την απευκταία για το ίδιο πολιτική απομόνωση, φαίνεται δε ο ΔΗΣΥ να μην πετυχαίνει και πάλι ευρεία συνεργασία με το ΔΗΚΟ, αλλά το περιβάλλον είναι ακόμη πολύ θολό για τις εκλογές του 2013.

Αυτό που έχει επαναβεβαιωθεί αφορά το ΔΗΚΟ και την ΕΔΕΚ. Ο τρόπος με τον οποίο έχουν κινηθεί, δείχνει και την πρόθεσή τους να επιδιώξουν μέχρι τέλους υποψηφιότητες στις προεδρικές προερχόμενες από τους χώρους τους. Το κάθε κόμμα με τον δικό του τρόπο και τη δική του ατζέντα.

Το δεύτερο επίπεδο έχει να κάνει με τα πολιτικά μηνύματα των δημοτικών εκλογών. Και αυτά, όσο και αν το ΑΚΕΛ και το ΔΗΚΟ προσπαθούν να ελαχιστοποιήσουν τη σημασία τους, υπάρχουν. Οι δημοτικές είναι οι πρώτες πολιτειακές εκλογές μετά την έκρηξη στο Μαρί και μετά που έγινε πλέον πασιφανής η δυσχερής οικονομική κατάσταση. Διάφορα μηνύματα επιχείρησαν να περάσουν ομάδες πολιτών από την έκρηξη και μετά, χωρίς όμως επιτυχία. Το συνταγματικά κατοχυρωμένο μήνυμα προέρχεται ωστόσο αποκλειστικά από την κάλπη.

Εάν ΑΚΕΛ και ΔΗΚΟ καταφέρουν να εμφανίσουν την ευρεία συνεργασία τους επιτυχημένη, τότε, σε κομματικό επίπεδο, θα έχουν αφήσει αρκετά πίσω τις συνέπειες της μέχρι τώρα κυβερνητικής αποτυχίας. Ενδιαφέρον θα είναι, από την άλλη, το αν ο ΔΗΣΥ, με πολλές κατά τόπους συνεργασίες με την ΕΔΕΚ και άλλα κόμματα, πετύχει την εκλογή δημάρχων χωρίς το ΔΗΚΟ. Ένα ενδεχόμενο αρκετά πιθανό, που είναι μάλιστα ακόμη πιθανότερο να τον παρασύρει σε μια «ενθουσιαστική» ανάλυση των νέων πολιτικών δεδομένων.

Όπως σε κάθε δημοτικές, υπάρχουν και οι περιοχές «κλειδιά». Για την αξιολόγηση των συνεργασιών, τα «κλειδιά» ασφαλώς είναι πρώτα η Λάρνακα και η Πάφος και ακολούθως ο Στρόβολος. Σε Λάρνακα και Πάφο αναμετρώνται το ΑΚΕΛ με το ΔΗΚΟ έναντι των ΔΗΣΥ και ΕΔΕΚ. Με υποψηφίους μάλιστα που παρουσιάζουν έντονα τοπικά και πολιτικά χαρακτηριστικά. Θα αξιολογηθεί έτσι και η δυνατότητα των κομμάτων να επιβάλλουν στους ψηφοφόρους τους επιλογές με τις οποίες δεν ήταν και πολύ ενθουσιασμένοι…

Το ευρύτερο πολιτικό μήνυμα ασφαλώς θα βγει από τη Λευκωσία και τη Λεμεσό. Έστω και αν τα φαβορί στις δύο πόλεις είναι λίγο-πολύ ξεκάθαρα, εντούτοις το ποσοστό που θα πετύχουν αλλά και τα ποσοστά της αποχής από την άλλη, οφείλουν να προκαλέσουν στα κόμματα πολύ σοβαρή μελέτη και προβληματισμό για τις επόμενές τους κινήσεις.

Το τρίτο επίπεδο των δημοτικών εκλογών έχει να κάνει με την ίδια την τοπική αυτοδιοίκηση. Διότι, αν μέχρι σήμερα επικρατούσε η πλάνη ότι οι δήμοι χρειάζονται δήμαρχο καβγατζή και διεκδικητή, πλέον είναι σαφές ότι απαιτούνται προσωπικότητες που θα μπορούν να παράγουν από μόνοι τους έργο αντί απλώς να φωνάζουν γιατί έργα δεν υπάρχουν. Και όταν λέμε έργο, δεν εννοούμε το πεζοδρόμιο και την αποχέτευση έξω από την πόρτα μας, αλλά έναν ολοκληρωτικό σχεδιασμό που θα αλλάξει και θα αναμορφώσει τις άσχημες –ως επί το πλείστον– πόλεις μας, αποφορτίζοντάς τις από τα δυσθεώρητα γραφειοκρατικά εμπόδια.

Ομολογώ ότι χαίρομαι που βλέπω –ακόμη και υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους– να παλεύουν με όλα τα μέσα για την εκλογή τους, έστω και αν καμιά φορά αυτή η τάση δείχνει υπερβολική. Το αν η προσπάθειά τους θα πετύχει ή αν θα έχουμε μια από τα ίδια, θα εξαρτηθεί από τους πολίτες. Οι οποίοι πολίτες επίσης θα κριθούν για το κατά πόσον ψηφίζουν πλέον την προοπτική έναντι της βόλεψης.

Κάθε άνθρωπος και οργανισμός υπάρχουν στιγμές που καλούνται να πάρουν γενναίες αποφάσεις. Και επειδή δυστυχώς ελάχιστα πράγματα είναι εύκολα στη ζωή, αυτές έχουν κόστος. Είτε προσωπικό (το λιγότερο ίσως), είτε ηθικό απέναντι σε αξίες, αρχές και ιδέες, είτε κόστος που αφορά πρόσωπα και καταστάσεις που υπάρχουν γύρω. Στις περιστάσεις αυτές, η κατάσταση μοιάζει συνήθως χαμένη από όλες τις πλευρές. Αυτό όμως είναι μια ψευδαίσθηση. Διότι πάντα θα υπάρχει η ζυγαριά στην οποία θα πρέπει τουλάχιστον να μπορείς να αξιολογήσεις το κόστος στη μία και την άλλη περίπτωση. Και άμα καταφέρεις να τις ιεραρχήσεις σωστά, τότε –μακροπρόθεσμα έστω– θα είσαι νικητής. Θα είσαι τουλάχιστον ήσυχος με τη συνείδησή σου.

Στην πολιτική, που λοιδορείται –όχι αναίτια– με μανία και ευκολία τα τελευταία χρόνια, τα διλήμματα αυτά είναι έτι δυσκολότερα. Υπάρχουν οι ώρες εκείνες που από πολιτικές αποφάσεις θα κριθεί το μέλλον μιας χώρας και ενός λαού. Και σε προσωπικό επίπεδο θα κριθεί το πώς θα γραφτεί στην ιστορία το όνομα ενός πολιτικού.

Έχουμε πει πάρα πολλά τα τελευταία χρόνια, οι λίγοι που από την αρχή προσπαθήσαμε να προκαλέσουμε με όλους τους δυνατούς «ειρηνικούς» τρόπους τη λήψη κάποιων ελάχιστων μέτρων που θα απέτρεπαν την οικονομία μας από το να βρεθεί μόλις προ της ανάγκης διάσωσης και μηχανισμών στήριξης. Αναγνωρίζαμε όμως πάντα την αντικειμενική πραγματικότητα. Ότι ζητούσαμε από το ΑΚΕΛ να αντιστρατευτεί τον εαυτό και τα πιστεύω του – όσο ουτοπικά και αν εμείς πιστεύουμε ότι αυτά είναι. Ζητούσαμε μια τεράστια υπέρβαση, που για έναν γνήσιο αριστερό σήμαινε ιδεολογική προδοσία. Να γίνει το κόμμα του –έστω προσωρινά– μια Αριστερά «κίβδηλη». Να αφαιρέσει ωφελήματα –όσο παράλογα και αν ήταν– από εργαζομένους, να κάνει οικονομίες στις κοινωνικές παροχές, να βοηθήσει τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις να προκαλέσουν ανάπτυξη. Κυρίως, να βάλει στο μυαλό του την πιθανότητα ένα κράτος να χρεοκοπήσει, για να μπορέσει να σκεφθεί το πώς αυτό το ενδεχόμενο μπορεί να αποτραπεί.

Το γιατί του ζητούσαμε να κάνει αυτή την αυτοθυσία, γίνεται δυστυχώς πολύ εμφανές όσο περνά ο καιρός. Και ακριβώς εδώ είναι που μπαίνει η ζυγαριά και η άλλη της πλευρά. Όπου βρίσκονται η απώλεια της εθνικής κυριαρχίας, το να βρίσκεται η χώρα υπό ξένη κηδεμονία, το να μειώνονται πραγματικά μισθοί αντί να περιορίζονται απλά προνόμια, το να φεύγει κόσμος από τον δημόσιο και ημιδημόσιο τομέα, το να μάθουμε να ζούμε με διψήφιους δείκτες ανεργίας (50.000 και πάνω ανθρώπους), το να μπούμε σε παρατεταμένη ύφεση. Να είναι ο Κύπριος πολίτης μίζερος και σκυθρωπός στην καθημερινότητά του, όπως ακριβώς είναι και ο Ελλαδίτης, ο Ιταλός, ο Ισπανός σήμερα. Κινδυνεύει στις μέρες μας η Αριστερά στην Κύπρο να γίνει μια Αριστερά «παιδοκτόνος» των όσων διατείνεται ότι εκπροσωπεί και προστατεύει. Κυρίως των εργαζομένων.

Στα τέσσερα σχεδόν χρόνια που πέρασαν από την εκλογή του κ. Χριστόφια στην προεδρία, η προστασία του αριστερού «προφίλ» και η ψευδαίσθηση της διαφύλαξης του κόμματος υπήρξε η πρώτη προτεραιότητα. Οι κ. Χριστόφιας και Σταυράκης, που κλήθηκαν να λάβουν αποφάσεις, δεν έκαναν τίποτα, ελπίζοντας σε ένα θαύμα που θα μας έβγαζε από την κατηφόρα. Το ίδιο το ΑΚΕΛ δεν ήθελε καν να σκεφτεί ενδεχόμενα μέτρα που θα καταρράκωναν την εικόνα του.

Σήμερα, στο πηδάλιο της οικονομίας βρίσκεται μεν ένας άλλος άνθρωπος, αλλά ο καπετάνιος, οι αξιωματικοί και το πλήρωμα είναι ακριβώς οι ίδιοι. Τον κ. Καζαμία δεν τον γνωρίζω προσωπικά, αναγνωρίζω όμως ότι στην πορεία έδειξε πως μπορεί να λάβει αποφάσεις δύσκολες. Δείχνει σήμερα να αντιλαμβάνεται την κατάσταση, κάτι που είναι ήδη μια πρόοδος. Είμαι βέβαιος ότι και στο ΑΚΕΛ άρχισαν πλέον να μετρούν το κόστος αντιλαϊκών μέτρων από τη μια, σε σχέση με το πιθανό κόστος ένταξης στον μηχανισμό. Και το ισοζύγιο είναι προφανές ότι θα είναι εξαιρετικά πιο αρνητικό στη δεύτερη περίπτωση. Για τον Πρόεδρο, πιστεύω ότι απλά προτιμά να μην τα σκέφτεται.

Πιθανόν να είναι ήδη αργά για την οικονομία, αλλά αν έχουμε έστω μια πιθανότητα, είναι η τελευταία στιγμή να την δοκιμάσουμε. Είναι τώρα η ώρα του κ. Κίκη Καζαμία να δείξει –όχι φεύγοντας όπως το 2004 αλλά πολεμώντας αυτή τη φορά– κατά πόσον προτιμά μια Αριστερά προσωρινά «κίβδηλη» από μια Αριστερά «παιδοκτόνο». Αυτό είναι το δίλημμα.

Σήμερα, έχουμε δεκάδες δηλώσεις Ευρωπαίων αξιωματούχων για τα μαύρα χάλια που έφτασε την οικονομία η κυβέρνηση του κ. Χριστόφια, μέχρι και τελεσίγραφα από τον Όλι Ρεν για μέτρα πριν από τις 15 Δεκεμβρίου. Η αξιολόγηση της οικονομίας μας είναι ένα μικρό σκαλί πάνω από την κατηγορία «σκουπίδι» και η μία υποβάθμιση διαδέχεται την άλλη. Έχει πλέον αποδειχθεί ότι αυτός που κορόιδευε τον λαό για τον αριθμό των δημόσιων υπαλλήλων δεν ήταν ασφαλώς η στατιστική υπηρεσία, αλλά το Υπουργείο Οικονομικών και το ΑΚΕΛ. Διότι όντως αυξήθηκαν πάνω από 5.500 τα τελευταία τριάμισι χρόνια.

Δεν θα κουράζομαι να επαναλαμβάνω ότι «η ψυχολογία δεν τρώγεται» και γι’ αυτό δεν πιστεύω στη δημιουργία εικονικών πραγματικοτήτων. Η ψυχολογική ανάταση μπορεί να βασίζεται μόνο σε πραγματικά δεδομένα. Αλλιώς, δημιουργούνται προσδοκίες που η διάψευσή τους επιφέρει μεγαλύτερη πτώση απ’ ό,τι αν δεν είχαν δημιουργηθεί.

Όπως συνέβη με το φυσικό αέριο. Για σαμπάνιες που ανοίγονται στον «Όμηρο» από τη Noble διέρρεαν κάποιοι, μέχρι που πραγματικά στοιχεία προσγείωσαν ανώμαλα και την ψυχολογία, αλλά και τις μετοχές των Noble και Delec. Ο καθένας οφείλει να παρουσιάζει την πραγματικότητα, γιατί αλλιώς δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί.

Η πραγματικότητα λοιπόν είναι ότι περιμένοντας εδώ και τρία χρόνια ένα θαύμα από κάποιον άγνωστο ύψιστο στα έγκατα της ΑΟΖ μας, κλείνει στην Κύπρο η μία μικρομεσαία επιχείρηση μετά την άλλη, απολύονται και μένουν άνεργοι χιλιάδες συμπολίτες μας, μισθοί και ωφελήματα στον ιδιωτικό τομέα περιορίζονται.

Μια μεγάλη κυπριακή τράπεζα είναι ήδη σε τροχιά κρατικοποίησης, η κατανάλωση και οι εισπράξεις από τον ΦΠΑ πέφτουν λες και κάνουν «Bungee Jumping», τα ακίνητα και η αγορά των αυτοκινήτων είναι στον αναπνευστήρα, ο τουρισμός πάει καλά σε αφίξεις, αλλά όχι τόσο σε έσοδα. Η απάντηση του κράτους που θα ήταν υποτίθεται μια σειρά δημόσιων έργων, αλυσοδέθηκε από την έλλειψη ρευστότητας των δημόσιων ταμείων και έργα αναστέλλονται, αναβάλλονται και ακυρώνονται, γιατί απλώς, λεφτά δεν υπάρχουν.

Το ρωσικό δάνειο μάς πάει μόνο μέχρι τον Απρίλιο. Το μοναδικό μέτρο που θα βοηθούσε την ανάπτυξη, η κατάργηση δηλαδή των μεταβιβαστικών που επαναστατικά αποφάσισε η Βουλή, αναπέμφθηκε και αυτό από τον Πρόεδρο. Οι προβλέψεις δε για τους ρυθμούς ανάπτυξης της χώρας επέστρεψαν στο απόλυτο μηδέν.

Ανέτρεξα σε δεκάδες άρθρα των τελευταίων τριών χρόνων, τα όποια εκλιπαρούσαν, κατηγορούσαν, ακόμη και αναθεμάτιζαν την κυβέρνηση για την απραξία της και την πορεία προς την οικονομική καταβαράθρωση.

Σήμερα, λοιπόν, δεν θα αναφερθώ σε μέτρα για να αναδιαρθρωθεί η οικονομία και να σωθούμε. Τρία χρόνια μετά, τους έχουμε μάθει πια και μπορούμε να φανταστούμε από πριν τη φαρσοκωμωδία που θα παρακολουθήσουμε τις επόμενες ημέρες.

Αυτή, δηλαδή, που θέλει τον υπουργό Οικονομικών –που σε αντίθεση με τον προκάτοχό του έχει αντίληψη της κατάστασης, ακούει ανθρώπους της οικονομίας και δεν θέλει να χρεωθεί τη χρεοκοπία– να προτείνει μέτρα και να τα παρουσιάζει σε συντεχνίες και κόμματα. ΔΗΚΟ, ΔΗΣΥ και ΕΔΕΚ θα συμφωνήσουν με αρκετά από αυτά, παρ’ όλο που θα τα θεωρήσουν ανεπαρκή. Θα τα θέτουν μάλιστα ως όρο για να στηρίξουν οποιαδήποτε αύξηση φορολογίας. Οι συντεχνίες από την άλλη θα κηρύξουν τον «νυν υπέρ πάντων αγώνα».

Την κρίσιμη δε στιγμή, στο πλευρό τους θα συνταχθεί και ο «εργατοπατέρας» Δημήτρης Χριστόφιας, τινάζοντάς τα όλα στον αέρα. Προτιμώντας, παραμονές δημοτικών εκλογών, να έλθουν οι ξένοι «συνωμότες» και να κατακρεουργήσουν εργατικά κεκτημένα, παρά να χρεωθεί ο ίδιος τον όποιο –έστω μικρό– περιορισμό τους.

Το θέατρο το έχουμε δει πολλάκις. Μακάρι να διαψευσθώ, αλλά αυτή τη φορά φοβάμαι ότι θα μετεξελιχθεί σε ένα Ζάλογγο, όχι τιμής, αλλά υποκρισίας και ανευθυνότητας στην πλάτη του λαού μας. Μακάρι να διαψευσθώ…